तत्त्वं वस्तुत एकं तु शिवाख्यं चित्रशक्तिकम्
चिज्जडानुग्रहार्थाय कृत्वा रूपाणि वै प्रभुः
मुक्तिं च विश्वेषां स्वव्यापारे समर्थेताम्
शिवसामान्यरूपो हि मोक्षस्तु चिदनुग्रहः
तेनानुग्राहकः शम्भुस्तद्भुक्त्यै प्रभुर्व्ययः
कर्त्तोपादानकरणैर्विना कार्ये न दृश्यते
नित्यैका च शिवा शक्त्या ह्यनादिनिधना सती
स्वभावान्मोहजननी स्वचिताजनकर्मभिः
कर्माण्यावेक्ष्य विद्येशो मायां विक्षोभ्य शक्तिभिः
सृजत्यादो कालतत्त्वं नानाशक्तिमयी च सा
सूते ह्यनन्तरं माया शक्तिं नियमनात्मिकाम्
अनन्तरं च सा माया नित्या विश्वविमोहिनी
एकतस्तु नृणां येन कलयित्वा मलं ततः
कालेन च नियत्योपसर्गतां समुपेतया
प्रदर्शनाथ वै पुंसो विषयाणां च सा पुनः
विद्या त्वावरणं भित्वा ज्ञानशक्तेः स्वकर्मणा
करोति भोग्यं यानासौ करणेन परेण वै
भोग्ये भोगं च भोक्तारं तत्परं करणं तु सा
सुखादिरूपो विषयाकारा बुद्धिः समासतः
यद्यर्कवत्प्रकाशा धीः कर्मत्वाञ्च तथापि हि
संबन्धात्कारणाद्यैस्तद्भोगौत्सुक्येन चोदनात्
अकर्तृत्वाभ्युपगमे भोक्तृत्वाख्या वृथास्य तु
कर्तृत्वरहिते पुंसि करणाद्यप्रयोजके
करणादिप्रयोक्तृआत्वं विद्ययैवास्य संमतम्
येन भोग्याय जनिता भिद्यङ्गे पुरुषे पुनः
एभिस्तत्त्वैश्च भोक्तृत्वदशायां कलितो यदा
कलैव प्रश्चादव्यक्तं सूते भोग्याय चास्य तु
गुणानामविभागो ऽत्र ह्याधारे क्ष्मादिभागवत्
त्रय एव गुणा ह्यषामव्यक्तादेव संभवः
गुणतो धीश्च विषयाध्यवसायस्वरूपिणी