अनिष्टबुद्धितां यच्छेत्ततः क्षिप्रं विराजते
अस्याभावेन युज्येतं तञ्चास्य तु निवर्तते
सर्वाणि नैतदेकस्य शोकस्थानं हि विद्यते
दुःखेन लभते दुःखं महानर्थे प्रपद्यते
यस्मिन्न शक्यते कर्तुं यत्नस्तन्नानुर्चितयेत्
चिन्त्यमानं हि न व्येति भूयश्चाभिप्रवर्द्धते
एतद्विज्ञाय सामर्थ्यं न वान्यैः समतामियात्
आरोग्यं प्रियसंवासं न मृध्येत्पण्डितः क्वचित्
अशोचन्प्रतिकुर्वीत यदि पश्येदुपक्रमम्
जरामरणदुःखेभ्यः प्रियमात्मानमुद्धरेत्
सायका इव तीक्ष्णाग्राः प्रयुक्ता दृढधन्विभिः
आमयस्य विनाशाय शरीरमनुकृष्यते
आयुरादाय मर्त्यानां रात्र्यहानि पुनःपुनः
जातं मर्त्यं जरयति निमिषं नावतिष्टते
आदित्यो ह्यस्तमभ्येति पुनः पुनरुदेति च
इष्टानिष्टा मनुष्याणां मतं गच्छन्ति रात्रयः
यदि स्यान्न पराधीनं पुरुषस्य क्रियाफलम्
दृश्यन्ते निष्फलाः संतः प्रहीनाश्च स्वकर्मभिः
आशाभिरण्यसंयुक्ता दृश्यन्ते सर्वकामिनः
वञ्चनायां च लोकेषु ससुखेष्वेव जीयते
कश्चित्कर्माणि कुरुते न प्राप्यमधिगच्छति
शुक्रमन्यत्र संभूतं पुनरन्यत्र गच्छति
आम्रपुष्पोपमा यस्य निवृत्तिरुपलभ्यते
सिद्धौ प्रयतमानानां नैवाण्डमुपजायते
आयुष्मान् जायते पुत्रः कथं प्रेतः पितेव सः
दशमासान्परिधृता जायते कुलपांसनाः
विमलानभिजायन्ते लब्ध्वा तैरेव मङ्गलैः
उपद्रवैवादृष्टो योनौ गर्भः प्रपद्यते
परित्यजति यो दुःखं सुखमप्युभयं नरः
दुःखमर्था हि त्यज्यन्ते पालने च न ते सुखाः