यत्र द्विप्रभृतीनि स्युरुदात्तान्यक्षराणि तु
न रेफे वा हकारे वा द्विर्भावो जायते क्वचित्
चतुर्थं तु तृतीयेन द्वितीयः प्रथमेन तु
अनन्त्यश्च भवेत्पूर्वो ह्यन्तश्च परतो यदि
वर्गान्त्यान् शषसैः सार्द्धमन्तस्थैर्वापि संयुतान्
तृतीयश्च चतुर्थश्च चतुर्थादिपरं पदम्
अनुस्वारोपधामूला तान् क्वचित्क्रमतः परम्
संयोगो यत्र दृश्येत र्व्यञ्जनं विरते पदे
संयोगे स्वरितं यत्र उद्वातः प्रतनं तथा
संयोगात्तु विजानीयात्परं संयोगनायकम्
अनुस्वारः पदान्तश्च क्रमजं प्रत्यये स्वके
पादादौ चापादादौ संयोगावग्रहेषु च
पादादावप्यविच्छेदेसंयोगान्ते च तिष्टताम्
अणुशेषो ह्रिगो वापि युगलादिरविस्फुटः
यन्नीचं नीचमेव तद्यत्प्रचयस्थं तदपि नीचम्
प्रियं दूतं घृतं चित्तमतिशब्दस्तु नीचतः
शतेषु सपवित्रेषु नीचादुञ्चार्यते श्रुतिः
विश्वानरोनकारश्च शेषास्तुस्वरिता नराः
अदीर्घं दीर्घवत्कुर्याद्द्विस्वरं यत्प्रयुज्यते
निमेषकालो मात्रा स्याद्विद्युत्कालेति चापरे
ऋक्स्वरा तुल्ययोगा वा कैश्चिदेवमुदीर्यते
येतीक्षरादिकरणं पदान्तस्येति तं विदुः
विवृतयश्चतस्रो वै विज्ञेया इति मे मतम्
ह्रस्वादिवत्सानुसृता वत्सानुसारिणी चाग्रे
चतसृणां विवृतीना मन्तरं मात्रिकं भवेत्
अर्द्धमात्रिकमन्येषामन्येषामणुमात्रिकम्
पवेषु परसवर्णं स्पर्शेषु चोत्तमापतिम्
अकारं रक्तमित्याहुस्तकारेण तु रज्यते
अर्द्धमात्रा तु पूर्वस्य रज्यते त्वणुमात्रया
रेफो रङ्गश्च लोपश्च सानुस्वरो ऽपि वा क्वचित्