विशालामगमत्कृष्णे समावेशितमानसः
विष्ण्वाख्ये निर्मले ब्रह्मण्यवाप नृपतिर्लयम्
बुभुजे विषयान्कर्म चक्रे चानभिसंधितम्
अवाप सिद्धिमत्यन्तत्रितापक्षपणीं मुने
तापत्रयचिकित्सार्थं किमन्यत्कथयामि ते
तथापि मे मनो भ्रान्तं न स्थितिं लभतेंऽजसा
सोढुं शक्येत मनुजैस्तन्ममाख्याहि मानद
उवाच हर्षसंयुक्तः स्मरन्भघरतचेष्टितम्
यं श्रुत्वा त्वन्मनो भ्रान्तमास्थानं लभते भूशम्
आर्षभो यस्य नाम्नेदं भारतं खण्डमुच्यते
पालयामास धर्मेण पितृबद्रञ्जयन् प्रजाः
सर्वदेवात्मकं ध्यायन्नानाकर्मसु तन्मतिः
मुक्त्वा राज्यं ययौ विद्वान्पुलस्त्यपुहाश्रमम्
तत्रासौ तापसो तापसो भूत्वा विष्णोराराधनं मुने
नित्यं प्रातः समाप्लुत्य निर्मले ऽभलि नारद
अथाश्रमे समागत्य वासुदेवं जगत्पतिम्
फलैः पुष्पैंस्तथा पत्रैस्तुलस्याः स्वच्छवारिभिः
सचैकदा महाभागः स्नात्वा प्रातः समाहितः
अथाजगाम तत्तीरं जलं पातुं पिपासिता
ततः समभवत्तत्र पीतप्राये जले तया
ततः सा सिंहसन्नादादुत्प्लुता निम्नगातटम्
तमुह्यमानं वेगेन वीचिमालापरिप्लुतम्
गर्भप्रच्युतिदुःखेन प्रोत्तुङ्गाक्रणेन च
हरिणीं तां विलोक्याथ विपन्नां नृपतापसः
चकारानुदिनं चासौ मृगपोतस्य वै नृपः
चचाराश्रमपर्यन्तं तृणानि गहनेषु सः
प्रातर्गत्वादिदूरं च सायमायात्यथाश्रमम्
तस्यतस्मिन्मृगे दूरसमीपपरिवर्तिनि
विमुक्तराज्यतनयः प्रोज्झिताशेषबान्धवः
किं वृकैभक्षितो व्याघ्नैः किं सिंहेन निपातितः