त्रिकालात्मा यत्र सर्वं लीयते, यत्र वाणी निवर्तते, स भगवान् अस्मासु तुष्टिं ददातु। सर्वरूपधारी स भगवान् नित्यं नः श्रेयसे प्रसन्नः स्यात्; अत्र किमर्थं प्रयोजनस्य प्रकाशनम्? विष्णुना प्रोक्तम्—“मुने, एतान् तपस्विनः मम समीपं नय।” स भगवान् तान् मुनीन् सान्त्वयित्वा जगन्नाथं शंकरं प्रकटयामास। ततः पापरहिताः ते मुनयः तपोभूमेः पृथ्वीमुपागताः। तदा देवे, द्वादशस्वपि लोकेषु भस्मराशयः दृश्यन्ते स्म। एतत् श्रुत्वा गिरिश्वरः शुद्धचित्तान् तान् मुनीन् प्राह—“हे मुनयः, ये दृढनिष्ठाः, तेषां कदापि संशयो नास्ति, गुह्येऽपि स्थाने। किमर्थं अस्यां वह्निशिखायां वर्षः जातः? कथं च स महान् शब्दः उत्पन्नः?” तदा मुनयः ब्रह्मादिभिः देवैः परिवृतं देवं कृताञ्जलयः प्राहुः—“स एव, पातुमिच्छन्, वह्निशिखावर्षं जनयामास, भगवन्। वीर्यवान् अपि उक्तवान्—‘कपेश्शिवलिङ्गे पीठस्याभावात् एतत् कृतम्। द्विज, कपेः चित्तं ज्ञातुमहमिदं कृतवान्।’” एवं उक्त्वा दयालुः देवराजः पूर्ववत् आचरितवान्। ततः विश्वात्मा वीरभद्रं सृष्ट्वा तम् अवदत्—“तव महाकीर्तिः लोकेषु चिरकालं स्थास्यति।” हृष्टचित्तः स भगवान् वीरभद्राय ताम्बूलं दत्तवान्। पूजायां समाप्तायाम्, हनुमान् प्रमुदितचित्तः तं द्रष्ट्वा प्राह—“मम वीणा दीयताम्।” कपिराजः अपि अवदत्—“ममापि वीणा काम्या, हे गन्धर्व।” ततः गन्धर्वः ताडितः भूमौ पतितः। हनुमान् कपिश्रेष्ठः गानं कुर्वन् शंकरं समीपमुपेत्य, विशुद्धैः बृहतीपुष्पैः देवस्य पादौ अर्चितवान्। शंकरः असुरान्, देवान्, राज्ञः च सर्वेषां उत्क्रान्तः—उल्लङ्घनशक्त्या, शास्त्रज्ञानया, बलोच्चैः च। ब्राह्मणश्रेष्ठ, हनुमान् मम पुरतः प्रमुदितः प्रादुर्बभूव। स सुमधुररूपः, युवा, शंकरांशः, सर्वदेवान् पूजयामास। महान् प्रभुः अपि तम् चन्द्रशेखरं इति मम अपि बोधयामास। बुद्ध्या, धर्मे, धैर्ये च तादृशः अन्यः नास्ति कश्चन। ब्राह्मण, पठन् वा शृण्वन् वा, यथेष्टं गच्छ। वाक्यं स्वीकृत्य, प्रणम्य, स यथागतं निर्गतः। किमन्यद् इच्छसि श्रोतुम्, यदा एषा सारकथा सुखमुक्तिदायिनी अस्ति? यत् त्वया पुनः पृष्टम्, तदहं सर्वं कथयामि। स महान् पुण्यः आख्यानं श्रुत्वा, अनन्तरं वचः प्रोवाच। शिवहनुमद्वृत्तं पावनं सम्यग् उक्तम्। तद् ब्रूहि, भाग्यवन्त, किं वाऽन्यत् पृच्छ्यं, विप्रश्रेष्ठ? ये ब्रह्मणादिभिः पूज्यन्ते, ये सृष्टिकार्ये समर्थाः—ततः पश्य गवां स्त्रीणां भूमिं, वल्लभं, अग्निसुन्दरीं च। नारदः अस्य ऋषिः, छन्दश्च, गायत्री च देवता। स्वाहा शक्तिः, चतुर्वर्गसिद्ध्यर्थं विधिः। एवं पावनं महाकथां श्रुत्वा, शिवहनुमद्वृत्तं च, मुनयः परमं पुण्यं प्राप्नुवन्ति, श्रेयः च मोक्षं च।