शैवविधिना स्नानं कर्तव्यम्, अथवा केवलं ॐ इत्यक्षरेणापि स्नानं विधीयते। तत्र कांस्येन, मुक्ताफलस्य शुक्त्या, पुष्पस्य तन्तुना वा स्नानं करणीयम्। अधुना शृणु शृङ्गस्य विधिं, यथा स्नानाय युक्तं भवति। शृङ्गं सम्यक् शुद्धं कृत्वा, लघुं च कर्तव्यम्, किञ्चित् भागं कदापि छेदयितुं न शक्यते। तत्र शृङ्गं सूक्ष्मनलिकया युक्तं कृत्वा, देवस्य स्नानाय समर्प्यते। शृङ्गे द्वारं न भवेत्, निषिद्धधातुभिः न संयोज्यते, मुखे संयुक्तिर्न भवेत्। फलाग्रभागे लघुकपः यः दण्डेन छिद्रितः, सः स्थापनीयः। ततः अन्येन, अथवा वामहस्तेन, आपः क्षिप्यते। एवं गवां पञ्चगव्यैः देवेश्वरस्य स्नानं कर्तव्यम्। भूषणैः देवम् अलङ्कृत्य, महेश्वरः पुनः स्नाप्यते। ततः वस्त्रं, यज्ञोपवीतम्, सुगन्धद्रव्याणि च समर्प्यन्ते। पश्चात् मौनं वा, नैवेद्यं वा, कालीपुष्पेण वा पूजनं विधीयते। तत्र विविधद्रव्यैः धूपं, शुद्धं गुग्गुलुं च ददाति। यथाशक्ति धूपं समर्प्य, पीतवर्णगव्या घृतदीपं ददाति। यथायोग्यं नैवेद्यं पुष्पैः सह समर्प्यते। प्रदक्षिणं प्रणामं च कृत्वा, एवं पूजनं समाप्तम्। गीतं, वाद्यं, पुराणपारायणं, नृत्यं, हर्षवचनानि च विधीयन्ते। क्षमाप्रार्थना, नैवेद्यसमर्पणं, एते पञ्चविधं पूजनं कथितम्। यज्ञोपवीतं, सेवा च, षोडशोपचारैः सह पूजनं कर्तव्यम्। एतानि सर्वाणि एकस्मिन दिने कृत्वा, सर्वपापक्षयो भवति। हे कपिश्रेष्ठ, एवं ते मम पूजनविधिं वर्णितम्। लिङ्गस्य सम्प्रदायः विस्तरेण त्वया उक्तः। ततः कपिश्रेष्ठः देवदेवं उमापतिं संबोधयामास—"भगवन्, तत् पूजनं प्रथमं करिष्यामि, पश्चात् तव पादयोः पूजनं करिष्यामि।" सः सरस्य तटे आगत्य, रेतःसिकायाः वेदीं निर्मितवान्। पादहस्तयोः शौचं कृत्वा, आत्मानं शुद्धं कृत्वा, स्थिरचित्तः अभवत्। ततः दिव्यां वेदीं, शोभनं पद्मं च निर्मितवान्। प्राणान् संयम्य, इन्द्रियाणि निगृह्य, पादयोः ध्यानं कृत्वा, समाधौ स्थितः। ततः कपिः देवपूजनाय यत्नं कृतवान्। अग्निमन्त्रैः अभिषिक्तं कुम्भोदकं शिरसि स्थाप्य, ततः देवस्य स्नानाय हस्तकुहराद् आपः गृहीतवान्। तस्य हस्ते केवलं लिङ्गं दृष्ट्वा, भयेन समाक्रान्तः। शिवलिङ्गं, पिण्डिका विना, तस्य हस्ते स्थितम्। ततः निश्चितवान्—"रुद्रहृदयस्तोत्रं पठिष्यामि," इति महेश्वरं आह्वयामास। किन्तु महेशः न अभवत्, तदा कपिश्रेष्ठः— "किमर्थं त्वं रोषसि, भगवन्? दुःखस्य कारणं वद। पश्य, एतत् लिङ्गं पिण्डिका विना; मम पापसमुच्चयम् पश्य। यदि पिण्डिका तव लिङ्गे न आगच्छति, त्वं उत्साहं न कुरु। पश्य, लिङ्गं दर्शय, पिण्डिका आगता वा न वा इति।" वीरभद्रः, बलसम्पन्नः, सर्वलोकान् दाहयितुं इच्छति।