तत्र, हे मुनिवर! सः पुरुषः चतुर्विधरूपधारी त्रयाणां पत्नीनां स्वामी बभूव। तदा विश्वामित्रः मम पितरं राजानं याचितवान्। धर्मात्मा सः राजा मां रमणीयं सिद्धाश्रमं प्रति प्रेषितवान्। तत्र अहं सुभाहुं मारीचं च निहत्य, स मुनिः तेन कालेन तुष्टः अभवत्। ततो गाधेः प्राज्ञः सुतः, आगामिज्ञानसम्पन्नः, यथोचितं मानपूर्वकं व्यवहारम् अकरोत्। तस्य कन्या सीता, दिव्यकन्यासमाना, पुरस्काररूपेण दत्ता। ततो मार्गे अहं भृगुपतेः दर्पेण दीर्घं समयं सस्मितम्। ततः राजाज्ञया, जनहितचिन्तया समाहितचित्तः, अहम् आचरम्। एतत् श्रुत्वा प्रियभार्या कैकेयी राजानं प्रोवाच—"मम पुत्रः भरतः नाम युवराजः अभिषिक्तः भवतु" इति। तद्वाक्यं श्रुत्वा अहं भार्यया भ्रात्रा च सह वनं प्रति निर्गतः। तत्र अहं नित्यं धर्मानुष्ठानं कृत्वा, फलमांसैः जीवितम् अनीतवान्। ततः भरतः शत्रुघ्नश्च, मम सम्मान्यौ भ्रातरौ, आगतः। ते पञ्चवटीस्थं मम आश्रमम् आगत्य आत्मानं निवेदितवन्तः। ततः त्रयोदशे वर्षे राक्षसः रावणः आगतः। अनन्तरम् दुःखितवदनः अहं ऋश्यमूकगिरिं प्रति गतवान्। तत्र वालीं जित्वा, सुग्रीवं तस्य स्थाने स्थापयामास। विभीषणः मम भक्तः, रावणस्य विरोधे स्थितवान्। ततः रावणं पुत्रैः मन्त्रिभिः बान्धवैः च सह युद्धे हत्वा, अहम् विजयी अभवम्। अनन्तरं कालेन, हे ब्राह्मण! सुग्रीवः विभीषणश्च—सर्वे आमन्त्रिताः सन्तः, अयोध्यां समागतवन्तः। तत्र शम्भुः षड्गणैः सहितः ब्राह्मणरूपेण आगतः। तेनोक्तम्—"मां द्राविडदेशं नय द्विजबंधनात् विमोचय" इति। ततो मानिताः सर्वे स्वस्वाश्रमं प्रति प्रस्थितवन्तः। ततः सर्वे गौतमेन आहूय, यज्ञवाटे पूजिताः। तत्र देवदानवराजर्षयः पूजां प्राप्य स्थिताः। ततः मध्यान्हे गौतमः शंकरस्य पूजनं प्रारब्धवान्। स सर्वत्र श्वेतभस्मत्रिपुण्ड्रं लेपितवान्। हृदयपद्ममध्ये किञ्चिद्गुह्यं सन्निविष्टम्, तत्रैव पञ्चमहाभूतानि स्थितानि। तेषां मध्ये महेशानं दीप्तमङ्गलस्वरूपं ध्यानम् अकरोत्। आकाशदीपेन ज्ञानाग्निना तन्मयं दग्धव्यम्। आकाशं दग्ध्वा, ततः वायुम्, ततो वह्निं च दग्धव्यम्। तेषां गुणान् दग्ध्वा, पश्चात् शरीरं दग्धव्यम्। शिरःस्थले विष्णुः आनन्दरूपेण वर्तते। शिवार्थानां प्रभामण्डलैः, अमृतरसयुक्तैः, सः आवृतः। एवं सर्वभूतानि शुद्धीकृतानि ध्यानं कर्तव्यम्। अनन्तरं ब्रह्महत्यादिपापशुद्ध्यर्थं, पूजाजपपूर्वं, एवं ध्यानं कर्तव्यम्। सदा दीपमध्यस्थं सदाशिवं ध्यात्वा, पञ्चाक्षरीमन्त्रेण अक्षरं पूजनीयम्। आसनं उदुम्बरकाष्ठं, रजतं वा सुवर्णं वा, वस्त्रादिना आवृतं, यथायोग्यं स्थापनीयम्। तस्यास्य उपरि, देवतायाः समीपे दक्षिणे वामे च, नागद्वयं स्थापयेत्। एवं, हे मुनिवर! श्रुत्वा मया धर्मानुशीलनकथां तवोक्तां सम्यक् निवेदितम्।