स राजा विष्णुम् तुष्ट्यर्थं अश्वमेधयज्ञान् अकरोत्। देवतानां प्रीत्यर्थं द्विजातिभिः यज्ञाः क्रियन्ते स्म। तदा अदितिः देवमाता स्वस्यान्तिके पुत्रान् दृष्ट्वा अतिविषण्णा अभवत्। सा किञ्चित्कालं उपविश्य तत्रैव स्थितवती। किञ्चित्कालं सा केवलं फलानि अश्नन्ती तस्थौ, ततः पतितपत्रैः जीवमाना अभवत्। आत्मन्येव आत्मानं निवेश्य, आनन्दरूपे चित्तं स्थापयन्ती, सा ध्यानमग्ना बभूव। तस्याः घोरं तपः श्रुत्वा मायाविनो दैत्याः अदितिं समीपं आगच्छन्। ते मातरं प्राहुः—"कस्मात् त्वं देहे क्षयम् आपादयन्ती एतादृशं दुःखमयम् तपः कुर्वसि? एतत् त्यज, यः शरीरस्य क्लेशकारकः। धर्मनिष्ठैः शरीरं रक्षितव्यम्। सुखेन विश्राम्य, भगवति, अस्मान् तव पुत्रान् मा क्लेशय।" "यत्र गावः, यत्र वृक्षाः, तत्रैव हि पुण्यमस्ति। यो दरिद्रः स्यात्, वा व्याधिना पीडितः, वा विदेशं गतः, तत्रापि पुण्यलाभः। अन्ने, जले, वित्ते, वा प्रियजनमध्ये यः स्यात्, धर्मपत्नी पतिसंयुक्ता वनेऽपि गन्तव्या। यस्य गृहे पुत्राभावः, स मृतो जननीविहीनः इव।" एवं दैत्यैः उक्ता अपि, अदितिः न विचलिता, ध्याननिष्ठा एव स्थितवती। तद्विदित्वा, दैत्याः कोपसमन्विताः ताम् हन्तुम् निश्चितवन्तः। ते दंष्ट्राभिः अग्निं उत्पाद्य, क्षणेन वनं दग्धवन्तः। तेनैव अग्निना, ये दैत्याः तां हिंसयितुम् आगताः, ते दग्धाः। अदितिः तु विष्णोः सुदर्शनचक्रेण, दैत्यनाशनं स्वजनानां दयालुना, रक्षिता। कथं सः अग्निः, अदितिं अनवधूतां सन्तं, क्षणेन तान् दग्धवान्? ऋषयः सदा परोपदेशे रताः। हरौ ध्याननिष्ठानां साधूनां कः किं हन्तुं समर्थः? देवाः, सिद्धाः, महर्षयः सदा उत्तमेषु वसन्ति। किं पुनः येषां चित्तं हरिनाम्नि ध्याननिष्ठं तेषु? यत्र सः वसति, तत्रैव लक्ष्मीः सर्वे च देवाः सन्ति। न तत्र राजानः, न चौराः, न व्याधयः। न तत्र डाकिन्यः, न राक्षसाः, अच्युतभक्तम् उपतापयन्ति। यत्र सः वसति, तत्रैव सर्वतीर्थानि देवताश्च। तत्रैव सर्वमङ्गलं, तदेव तीर्थं, तदेव तपोवनम्। स्तोत्रैः वा हविभिः वा, ध्यानस्य किं वर्णनीयम्? अदितिः विष्णोः चक्रेण न दग्धा, न विनाशिता। तस्याः समीपे शङ्खचक्रगदाधरः प्रादुरासीत्। सः पावनहस्तेन स्पृशन्, कश्यपप्रियां अदितिं इदं वचनम् उवाच—"त्वं दीर्घकालं श्रान्ता, शुभमस्तु ते, निःसंशयं समृद्धिं प्राप्स्यसि। मा बिभीषीः, शुभं ते भविष्यति।" सा तम् सर्वलोकानन्ददं प्रणम्य स्तुतवती। गुणभेदेन सत्त्वादिभिः सः जगतां क्रियाकारणम्। एकरूपः निर्गुणः सन् गुणस्वरूपः स एव।