ध्वजपताकाभिः स सर्वं नभः विद्युत्समूहवद् मेघमालिन्यं समाचक्रौ। तदा देवाः शक्रादयः सह वज्रधारिभिः पुनः संग्रामाय समुपजग्मुः। दुन्दुभीनां निनादः कल्पान्तमेघगर्जनप्रतिमः समुत्पपात। देवैः तदा दैत्यसेनया सहात्यन्ततीव्रे युद्धे प्रवृत्ते। उभयसेनाभ्यां घोषः सुमहान् समुत्पन्नः, शब्देन दिशः पूरयन्। रथनिस्वनैः, तीक्ष्णबाणध्वनिभिः, महान् शब्दः समुत्थितः। धनुषां कूजनैः, शस्त्राणां पतनैश्च, जगत् सर्वं शब्दसमाकुलं जातम्। एतद्विलोक्य सर्वं जगदप्राकालप्रलयमिव सममन्यत। रात्रिः मेघच्छन्ना चलद्विद्युत्प्रभया स्फुरन्ती बभौ। शीघ्रगामिनो देवाः ताम्रबाणैः रिपून् विदारयामासुः। केचन अश्वैः अश्वान् आहतवन्तः, अन्ये गदाप्रहरणैः, केचित् मुसलैः च प्रहृतवन्तः। केचित् अमृतं पीत्वा विमानरथेषु शरणं जग्मुः। दिव्यरूपधारिणः देवाः दैत्यान् प्रति समभ्यधावन्। देवाः रणप्रचण्डाः, इन्द्रराज्यलाभकामिनः, शत्रुविजयाभिलाषिणः, नानाप्रकारैः शस्त्रैः दैत्यान् निपातितवन्तः। अग्निवलयैः, कृपाणैः, शूलैः, चक्रैः, शलाकाभिः च; शृङ्गैः, शिलाभिः, शतघ्निभिः, पाशैः, हस्तायुधैः च; रथैः, अश्वैः, गजैः, पदातिभिः च युद्धभूमिः समाकीर्णा बभूव। एवं तस्मिन् घोरतमयुद्धे अष्टसहस्राः समरे समभ्ययुः। ततो देवाः स्वं लोकं परित्यज्य, भीताः पलायितवन्तः। तस्मिन्नन्तरे वैरोचनीयः, नारायणभक्तः, त्रैलोक्यस्य अधिपतित्वं चकार। स विष्णुप्रीत्यर्थं अश्वमेधयज्ञान् अकरोत्। देवप्रीत्यर्थं द्विजातिभिः यज्ञाः क्रियन्ते इति स्म। अदितिः देवमाता, स्वसुतान् दृष्ट्वा, महतीं शोकमगच्छत्। सा किञ्चित्कालं उपविश्य, तत्रैव स्थितवती। किञ्चित्कालं फलैः, ततः पतितपत्रैः जीवनं कृतवती। सानन्दतत्त्वं चिन्तयन्ती, आत्मनात्मानं ध्यातवती। तस्यास्तपसः अखण्डनिष्ठां श्रुत्वा, मायाविनो दैत्याः अदितिं समुपगम्य पप्रच्छुः—“अम्ब, किं निमित्तं त्वं तपः कुर्वसि, शरीरं क्षपयन्ती? एतादृशं दुःखमयं तपः त्यज; शरीरनाशकारणं हि तत्। धर्मार्थं शरीररक्षा अनिवार्या। सुखेन विश्राम्य, भद्रे, अस्मान् पुत्रान् मा क्लेशय। यत्र गावः, यत्र वृक्षा वा, गवां वा अन्येषां पशूनां च, यत्रकुत्रापि सन्ति; यः कश्चिद् दरिद्रः, रोगपीडितः, विदेशगतो वा; अन्ने, तोये, वित्ते, प्रियजनसंगमे वा; या स्त्री पतिव्रता, सा पतिसंयुक्ता वनं यायात्। यस्य गृहं पुत्रहीनं, स मर्त्यः मातृविहीन इव।" एवं दैत्यैः उपवर्ण्यमाना अपि अदितिः न चलिता, ध्याननिष्ठा एव स्थितवती। ततः दैत्यानां मनसि कोपसमुद्भवः, ताम् हिंसितुं संकल्पं चक्रुः। ते दंष्ट्राभिः अग्निं उत्पाद्य, क्षणेनैव वनं दग्धवन्तः। तेनैवाग्निना, ये दैत्याः तां हिंसितुमागता, ते दग्धाः अभवन्।