साधकः गाणपत्य-मन्त्रेण संयुक्तं मन्त्रं एकलक्षं जपेत्, क्षीर-व्रतं पालयन्। तं वाक्-बीजेन संयोज्य षण्मासान् प्रयुञ्जीत। गुञ्चीमूलस्य अर्धाङ्गुल-परिमाणं खण्डं समर्प्य, शनिवासरे श्वेत्थ-वृक्षं हस्तेन सम्यक् स्पृशेत्। प्रतिदिनं पंचविंशतिः जपं कृत्वा प्रभाते जलं पिबेत्। विधिपूर्वकं घटं स्थापयेत्, तं शुद्धेन जलेन पूरयेत्। चन्द्र-सूर्य-ग्रहणे उपवासं कृत्वा अष्टसहस्रं जपेत्। तदनन्तरं बुद्धिः, कवित्वम्, वाक्-शक्ति च साध्यते—नात्र संशयः। नारायणस्य मन्त्रः सर्वेषां मन्त्राणां परमः। 'नारायण' शब्दस्य अन्ते 'विद्महे' शब्दं उच्चरेत्। विष्णुः 'प्रचोवर्णान्' अक्षरस्य स्वरूपः, तः नः प्रेरयेत्। 'तार' अक्षरं हृदि वासुदेवस्य अभिमान्यं कथ्यते। स्त्री-शूद्राणां 'वितार' इति, द्विजातीनां तु 'तार' एव। देवता वासुदेवः, बीजं मन्त्रः, शक्ति ध्रुवा, हृदयं तस्य स्थानम्। शिरसि, ललाटे, नेत्रयोः, मुखे, कण्ठे, भुजयोः, पुनः हृदि—क्रमेण मन्त्रस्य अक्षराणि स्थापयेत्, एष 'सृष्टि-न्यास' इति कथ्यते। पादादारभ्य शिरः पर्यन्तं 'संहार-न्यास' ज्ञायते। बीजं, प्राणः, मनः, हृदय-पद्मं, सौरमण्डलम्—ततः संकर्षणः, प्रद्युम्नः, अनिरुद्धः, क्रमशः। मूलाक्षरात् हृदयं, परमं, अन्ते अन्तरात्मनि स्थितं हृदयम्। एतस्मिन्नेव ध्यानं पूर्वं उक्तं, एकलक्ष-जपेन मनसि स्थाप्यते। पूर्वोक्ते आसने, आचार्यः मूलरूपं चिन्तयेत्। प्रथमं अङ्गानि पूजयेत्, तदनन्तरं वासुदेवम् अन्यान् च क्रमशः। तृतीयावरणे द्वादशरूपाणि पूजनाय निर्दिष्टानि। एवं विष्णुं अक्षरं पञ्चावरणैः पूज्य, तस्य चतुर्विध-विभागः 'पुरुषोत्तम' नाम्ना प्रसिद्धः। श्रीकारः, हृषीकेशः, कृष्णः, चतुर्थः च अत्र। मन्त्रः अग्न्यन्तः, अग्निप्रियः, अग्नि-चन्द्र-सदृशवर्णः, कवचाय शस्त्राय च। अत्र 'पुरुषोत्तम' नाम बीज-शक्तिसंयुक्तं स्मर्तव्यं। अङ्ग-न्यासं कृत्वा पुरुषोत्तमं सम्यक् ध्यानं कुर्यात्। श्री-पुरुषोत्तमं स्मरेत्, ज्योतिष्मन्तं, पद्मधारिणं, पीतवस्त्रं। मुक्तावली-शोभिते मण्डपे, शम-शान्ति-संपन्ने, सूर्य-तेजसा दीप्यमाने मणि-पीठे स्थितम्। मन्त्रं नवलक्ष-जपं कुर्यात्, तस्य दशांश-होमं च। एवं देवानां प्रभुं पूज्य महद् ऐश्वर्यं प्राप्नोति। ततः अन्तिमं 'उत्तिष्ठ' शब्दं श्री-च अग्निप्रियं उच्चरेत्। हरिः श्रीकारः, सर्वकामदः देवता इति प्रसिद्धः। शिखा द्वैतं नाशयति, कवचं विपत्तिं विनाशयति। शिरसि, नेत्रयोः, कण्ठे, हृदि, नाभि-देशे—पुरुषसूक्त-मन्त्रैः न्यासं कुर्यात्। एवं शास्त्रे निर्दिष्टः उपासनानुष्ठान-क्रमः, श्रद्धया, भक्त्या च सम्पाद्य, परमं फलम् अवाप्नोति।