गङ्गाजलस्नानेन पापसञ्चयात् अस्मान् रक्ष, इत्युक्तं मुनिभिः—सः सर्वान् पूर्वगतान् उद्धरति, इति श्रुतम्। किमुपायेन सर्वत्र दुर्लभा मोक्षप्राप्तिः स्यात्? ये पुण्यकर्म न कृतवन्तः, ते कथं तेनैव उपायेन अन्यान् उद्धरन्ति? यस्य यथा सोमः सर्वामृतनिधिः सर्वलोकानां सुखाय भवति, तथैव तानि सर्वाणि सुखानि गङ्गायाः एकबिन्दोः तुल्यानि मन्यन्ते। गङ्गाजलस्यैव स्पर्शेन एकविंशतिपुरुषपर्यन्तं कुलं शुद्ध्यति। गङ्गाजलदानात् पापकर्मकृतः अस्मान् पातकात् रक्ष। एवं श्रुत्वा द्विजश्रेष्ठः विस्मयेन पूरितः। तर्हि ज्ञानशक्तिसम्पन्नानां महात्मनाम् का कथा? यः भक्तः सर्वभूतहिते रतः शुद्धचित्तः सन् परां गतिं प्राप्नोति। स तेषां रक्षार्थं तुलसीपत्रयुतं जलं सिञ्चति। तेषां दैत्यभावं निष्कास्य, ते देववत् अभवन्। देवराजश्रेष्ठाः कोटिसूर्यसमप्रभाः समभवन्। ते ब्राह्मणं सम्यक् स्तुत्वा स्वर्गलोकं जग्मुः। तान् मुक्तान् दृष्ट्वा सः गम्भीरचिन्तां जगाम। ततः स धर्ममूलं महावाक्यं गम्भीरशब्दैः अवदत्— “राजन्, तवापि भागान्ते महद्भाग्यं भविष्यति। ते सन्देहं विना विष्णोः परां गतिं यान्ति। ये गुरुपूजायाम् अनन्यचेतसः, ते परमां स्थितिं प्राप्नुवन्ति।” सः चित्ते शमं प्राप्य, गुरुवचनं स्मरत्। पूर्वकृतं सर्वं ब्राह्मणाय निवेदयामास। विष्णोर्नामानि जपन्, सः क्षणेन वाराणसीं जगाम। ब्राह्मणपत्न्याः दानात् मुक्तः मित्रसहः विमुक्तः अभवत्। अभिषिक्तः सः स्वं राज्यं धर्मेण पालयामास। वसिष्ठात् प्रजां प्राप्य, स राजर्षिः मोक्षं प्राप। यः गङ्गां स्तौति, शृणोति, स्मरति, वा पिबति, स मुक्तिम् अवाप्नोति। ब्रह्मा, विष्णु, शिवादयः देवेश्वराः अपि तां तीर्त्वुम् इच्छन्ति। विमुक्तः पुरुषः ब्रह्मलोकं याति—अत्र न संशयः। तस्मिन् क्षणे एव पापात् विमुक्तः, स ब्रह्मलोके पूज्यते। अथ, “भ्रातः, यदि अहं तव प्रसादपात्रः स्याम्, तस्य उत्पत्तिं कथय। यद् श्रोतुं पुण्यदं पापकृत् नाशनं च, तत् वद।” दक्षस्य पुत्र्यौ पत्नी च दिति–अदिती च आस्ताम्। तयोः पुत्राः, हे ब्राह्मन्, परस्परं शत्रवः, विजयाय यतमानाः। दितेः प्रथमः दैत्यः महाबलः हिरण्यकशिपुः आसीत्। तस्य पुत्रः विरोचनः, ब्राह्मणभक्तः। स एव सेनापतिः दैत्यसेनायाः अभवत्, हे मुने। पृथिवीं जित्वा, सः स्वर्गजयाय चित्तं न्यधात्। तस्य प्रत्येकविभागे पञ्चशतगजाः आसन्; पादातिनः वर्णयितुं न आवश्यकम्—तस्य सेना सर्वोत्कृष्टा आसीत्। बाणः नाम बलेर्यः शतपुत्रेषु ज्येष्ठः, वीर्येण शक्त्या च पितुरिव आसीत्।