देव्या जलस्य स्पर्शेन शुद्धिः क्रियते—हे दिव्ये अप्सरः, मां शुद्धयन्तु इति प्रार्थना। ललाटे, कर्णयोः, नेत्रयोः च या मलिनता वर्तते, तां जलानि अपसारयन्तु; ताभ्यः नमः। तत्र तुष्टिः, क्षमा, श्रद्धा, ज्ञानं च भवतु; पुनः ताभ्यः नमः इति सन्देशः। अपि च, प्राणनिरोधेन जलपानं न कर्तव्यम्; एषा तेषां नियता विधिः। स्वस्य इष्टदेवताम् आवाह्य, सूर्यमण्डले जपकर्ता स्थित्वा, शुद्धवस्त्राणि धारयित्वा, प्राज्ञः सन्ध्यादिकं कर्म यथाविधि कुर्यात्। विकल्पतः, भस्मना वा रजसा स्नानं कृत्वा, आत्मसंयमेन युक्तः, केशव, नारायण, माधव नामभिः शुद्धिं कुर्यात्। मधुसूदन, त्रिविक्रम नामभ्यां ओष्ठौ शुद्धयेत्। हृषीकेश, पद्मनाभ नामभ्यां पादौ स्पृशेत्; वासुदेव, प्रद्युम्न नामभ्यां नासिके स्पृशेत्; अधोक्षज, नृसिंह नामभ्यां कर्णौ स्पृशेत्। हरि, विष्णु नामभ्यां एष वैष्णवाचार्यम् उच्यते। मुखे, नासिकायाम्, तर्जनीषु, नेत्रयोः, कर्णयोः च—आत्मज्ञानस्य शिवस्य च तत्त्वैः, "स्वाहा" इत्यन्तेन, शैवाचारः निर्दिष्टः। केवलम् आत्मज्ञानशिवतत्त्वैः "स्वाहा", "वसाना" इत्यादि अन्तैश्च शैवविधिः क्रियते। द्विजातीनां च ācāmana, यः श्रेयस्करः, वाक्संयम, लज्जा, श्रीशब्दैः विधेयः। हृदि नन्दकं, बाह्वोः शङ्खचक्रं च ध्यानं कुर्वीत। कर्णमूले, पार्श्वयोः, पृष्ठे, नाभौ, कुक्षौ च—अग्निहोत्रोत्पन्नं भस्म गृहित्वा त्र्यम्बकनाम्ना, तत्पुरुष, अघोर, सद्योजातादि नामभिः अनुक्रम्य, शैवः वा शाक्तः स्त्री वा यथोचितं त्रिकोणचिह्नं कुर्यात्। आचमनं विधिवत् कृत्वा, मन्त्रवित् यथापूर्वं पवित्रजलान्यावाहयेत्। ततः, हे प्रभो, तेन जलेन शिरः सप्तवारं अभिषिञ्चेत्। वामहस्ते जलं गृहित्वा, दक्षिणहस्ते आच्छाद्य, मूलात् स्रवन्तिभिः बिन्दुभिः सत्यमुद्रया, तच्छब्दं कृत्वा, नासाग्रसमीपं नयेत्। तेन अन्तःशुद्धिं कुर्यात्; पुनः तेनैव जलेन, आयुधेन तद् जलं निक्षिपेत्, पश्चात् वज्रशिलायाम् उपवेशयेत्। ततः हस्तौ प्रक्षालयित्वा, मन्त्रवित् पूर्ववत् मुखं प्रक्षालयेत्। आहुतिं निक्षिप्य, मन्त्रं मूलान्तं जपन् दद्यात्। एवं त्रिवारं आहुतिं दत्त्वा, सूर्ये स्थितां देवतां ध्यानयेत्। अथवा, अष्टाविंशतिवारं, रहस्यमन्त्रं मनसा समर्पयेत्। ब्रह्माणीं कृष्णाजिनवसनां, ताराङ्कितवस्त्रधारिणीं च ध्यायेत्। शुभ्रवस्त्रां, वृषारूढां, त्रिनेत्रां, सूर्यचिह्नधारिणीं च चिन्तयेत्। सायं काले, रत्नाभरणविभूषितां, पीताम्बरधारिणीं च। गदापद्मधारिणीं, सूर्यसिंहासने स्थितां देवीं च ध्यायेत्। स्वस्य इष्टदेवतां तुष्ट्वा, विधिपूर्वकं तर्पणं कुर्यात्। तत्र वैनतेयाय आयुधैः सह तर्पणं दद्यात्, "तर्पयामि" इति उच्चारयन्। वैष्णवः विष्वक्सेनं शैलेयं च पूर्णतया तर्पयेत्। एवं सन्ध्योपासना-विधिः, जलशुद्धि-नियमः, देवतानां ध्यानं, तथा तर्पणादिकं कर्म, श्रद्धया, शुद्धया च सम्पादनीयम् इति शास्त्रस्य उपदेशः।