नारदाय भगवान् सुतः उवाच— यः मन्त्रः पृष्ठतः परिवर्तितः स्यात्, स तु भक्तानां दीर्घकालानन्तरमेव सिद्धिदः ख्यातः। यः मन्त्रः बधिराख्यः, स सुदुःखेन स्वल्पफलदः इति कथ्यते। यः चाक्षुषहीनः, स तु महता प्रयत्नेनापि न सिद्धिदः मन्यते। हंसः, इन्दुः, सकारः, फकारः, अथवा कवचयुक्तः पुनः—एवं यत्र मध्ये, शिरसि द्वौ, येषां लकारककाराभावः दृश्यते। अग्निः वायुसंयुक्तः, स मनोः शिरसि स्थितः। द्विस्वरत्रिस्वरषट्स्वराष्टाक्षरात् अश्रु दृश्यते। ‘ह’ अक्षरं शक्तिः, अन्यथा मन्त्रः भीषणः, नूनं तथा। यः अशुद्धः, स तथैव ज्ञेयः; स महता क्लेशेन सिद्धिदः। यदि अश्रु दृश्यते, मन्त्रः स गूढरूपेण उच्चार्यते। यः मन्त्रः विदारितः, त्याज्यः सः, क्लेशफलदः हि सः। विद्या वा मन्त्रः वा, सप्तदशाक्षरः स्यात्। मध्ये यदि अश्रु दृश्यते, स मन्त्रो मन्दः कथ्यते। मन्त्रस्य आदि-मध्य-शिरसि चत्वारि अश्रूणि भवन्ति। पुनः, विंशत्यक्षरयुक्तः मन्त्रः, कामसम्बद्धः, कथ्यते। सप्ताक्षरो मन्त्रः बालमन्त्रः उच्यते; अष्टाक्षरयुक्तः यौवनः। त्रिंशदक्षरः, चतु:षष्ट्याक्षरः, शताक्षरः अपि मन्त्रः अस्ति। नवाक्षरः, ‘त’कारसम्बद्धः, त्रिंशदात्मकः कथ्यते। यस्य अन्ते शिखा, कवचम्, नेत्रम्, अश्रु च दृश्यते। आदौ, अन्ते, मध्ये च षड्वारं ‘फट्’ अक्षरं दृश्यते। एकाक्षरो मन्त्रः, ‘कूट’ इति ख्यातः, अविभाज्यः इति। षडक्षरः, अथवा बीजरहितः, सप्ताधिकार्धाक्षरयुक्तः अपि। अर्धबीजयुक्तः त्रिभिः सहितः, विंशत्यक्षरः मन्त्रः स्यात्। येषां दन्त्याक्षराणि, स मन्त्रो मूढः इति मन्यते। एवं मन्त्रः क्षुधितः, मन्त्रशक्तिसिद्ध्यभावयुक्तः ज्ञेयः। त्रयोविंशत्यक्षरयुक्तः मन्त्रः अभिमानी इति कथ्यते। एकोनत्रिंशदक्षरः मन्त्रः अङ्गहीनः मन्यते। एवं मन्त्रः अतिक्रूरः, सर्वेषु कर्मसु निषिद्धः। एवं मन्त्रः लज्जितः, कस्यापि कर्मणि अयोग्यः इति ज्ञेयः। पञ्चषष्ट्यधिकनवाक्षरपर्यन्तः हर्षयुक्तः मन्त्रः। त्रयोदशाक्षरयुक्ताः, पुनः निश्चिताक्षरयुक्ताः मन्त्राः। शतं, शतपञ्चाशत्, द्विशतं वा मन्त्राः। निश्चिताक्षरसंख्यकाः, स्नेहरहिताः मन्त्राः एवम् उक्ताः। ये अतिक्रान्ताः दीर्घप्रयोगे, तान् मन्दान् आहुः। ये ततोऽपि दीर्घाः, स्तोत्ररूपिणः मन्त्रा मन्यन्ते। ये मन्त्राः, येषां दोषगुणान् अजानन्तः जपन्ति। अहं वदामि, यथा दोषदूषितमन्त्रस्य—विदारितादिदोषयुक्तस्य—शोधनविधिं। यः कश्चन मन्त्रः, स सर्वसिद्धिदः स्यात्। एवं योनिमुद्राबन्धप्रयोगेन आसनं सिद्ध्यति। अग्रे रहस्यं ते कथयिष्यामि, हे नारद।