नारदप्रश्नेषु उक्तं, मन्त्रस्य स्वरूपं विविधं विवृत्य कथ्यते। मन्त्रः यदि अनुष्ठानरहितः, नेत्ररहितः, बद्धः, स्थिरः च भवति, तदा सः फलप्रदः न भवति। यः मन्त्रः भग्नः, सुप्तः, मद्यपः, उन्मत्तः, मूर्छितः च, तस्य फलसिद्धिः अत्यन्तं कठिनया लभ्यते। बालः, युवान्, प्रौढः, वृद्धः, अथवा शस्त्ररहितः, तस्यापि मन्त्रस्य सिद्धिः विलम्बेन भवति। यः मन्त्रः शक्तिहीनः, कण्ठहीनः, बीजरहितः, कम्पमानः च, तस्य फलं दीर्घकालानन्तरं लभ्यते। यः मन्त्रः अङ्गहीनः, अतिरोषः, अत्यन्तक्रूरः, लज्जितः च, सः सर्वेषु कर्मसु निषिद्धः। अतिकालः, स्नेहरहितः, पुनः पीडितः, तस्य मन्त्रस्य फलप्राप्तिः कठिनया स्यात्। मन्त्रः यदि संयुक्तः, पृथक्तः, त्रिविधः वा, शब्दयुक्तः, तस्य स्वरूपं भिन्नं भवति। चतुर्विधः, पञ्चविधः वा, मन्त्रः भग्नः इति कथ्यते। यः मन्त्रः विघ्नितः, सः महान् प्रयत्नेन सिद्धिफलम् ददाति। यः शक्तिहीनः, तस्य फलं दीर्घकालात् पश्चात् लभ्यते। यः मन्त्रः विमुखः, सः पूजकानां दीर्घकालानन्तरं फलम् ददाति। यः मन्त्रः बधिरः, सः कठिनया अल्पं फलं ददाति। नेत्ररहितः मन्त्रः, प्रयत्नेन अपि सिद्धिफलम् न ददाति। यत्र 'हंसः', 'इन्दुः', 'स' वा, 'फ' वा, कवचं पुनः अस्ति, तत्र मन्त्रस्य विशेषः दृश्यते। मध्यभागे, शीर्षे, यत्र 'ल' तथा 'क' न स्यात्, तत्र मन्त्रः विशेषतः कथ्यते। अग्निः वातेन संयुक्तः, मनुजस्य शीर्षे दृश्यते। द्वि, त्रि, षट्, अष्टाक्षरात् अश्रु दृश्यते। 'ह' अक्षरं शक्तिः, अन्यथा मन्त्रः भयङ्करः भवति। यः मन्त्रः अशुद्धः, सः महान् प्रयत्नेन सिद्धिफलम् ददाति। यदि अश्रु अस्ति, मन्त्रः गुप्तरूपेण उच्चार्यते। भग्नः मन्त्रः त्याज्यः, तस्य फलम् दुःखदं भवति। विद्या वा मन्त्रः, सप्तदशाक्षरयुक्तः भवति। मध्यभागे अश्रु अस्ति चेत्, मन्त्रः म्लानः इति गण्यते। आरम्भे, मध्ये, शीर्षे च, चत्वारि अश्रूणि दृश्यन्ते। पुनः, विंशत्याक्षरयुक्तः, कामेन संयुक्तः मन्त्रः कथ्यते। सप्ताक्षरः मन्त्रः बालमन्त्रः इति, अष्टाक्षरः युवामन्त्रः इति गण्यते। त्रिंशदक्षरः, चतुर्षष्टाक्षरः, शताक्षरः च मन्त्रः अस्ति। नवाक्षरः मन्त्रः 'त' अक्षरेण संयुक्तः, त्रिंशद्विधः इति कथ्यते। अन्ते शिखा, कवचं, नेत्रं, अश्रु दृश्यते। आरम्भे, अन्ते, मध्ये च, षट् 'फट्' अक्षराणि दृश्यन्ते। एकाक्षरः मन्त्रः 'कूट' इति अभेद्यः कथ्यते। षडक्षरः, बीजरहितः, सप्तसप्तांशयुक्तः मन्त्रः अपि अस्ति। एकसप्तांशबीजयुक्तः, त्रिभिः संयुक्तः, विंशत्याक्षरः मन्त्रः। दन्ताक्षरयुक्तः मन्त्रः मोहितः गण्यते। सः मन्त्रः क्षुधितः, मन्त्रशक्तिसिद्धिहीनः इति ज्ञेयः। त्रयत्रिंशदक्षरयुक्तः मन्त्रः गर्वितः इति कथ्यते। एकोनत्रिंशदक्षरयुक्तः मन्त्रः अङ्गहीनः इति गण्यते। सः मन्त्रः अत्यन्तक्रूरः, सर्वेषु कर्मसु निषिद्धः। लज्जितः इति ज्ञेयः, अनुष्ठाने अनुपयुक्तः। षष्टिपञ्चाक्षरारम्भात्, नवाक्षरपर्यन्तं, हर्षयुक्तः मन्त्रः अपि वर्ण्यते। एतेषु मन्त्रस्वरूपेषु, प्रत्येकस्य गुणदोषाः, फलप्राप्तिः, तथा सिद्धिः विस्तारपूर्वकं नारदप्रश्ने विवृता।