तस्मात् दीक्षितः सर्वाणि नित्यनैमित्तिकानि कर्माणि सम्यगाचरेत्। यः पुरुषः नित्यनैमित्तिकव्रतानि सम्यगनुतिष्ठति, स एव श्रेयः प्राप्नोति। तेष्वपि, केवलं गुरु-भक्तियुक्तः शिष्यः एव परमं लक्ष्यं प्राप्नोति, अन्यथा न। यदि तु केचन गुरु-भक्तिं केवलं दृष्यलाभहेतोः कृत्रिमतया कुर्वन्ति, तेषां न सिध्यति। यः पुनः कायेन, मनसा, वाचा च गुरौ निष्ठां वहति, स एव शिष्यः सर्वस्वार्पणेन गुरुं पूजयन् सिध्यति। मन्त्रस्य जपः यदि मिथ्यया कृतः स्यात्, तर्हि गुरुणा प्रायश्चित्तं कर्तव्यम्। अधुना अहं दीक्षाविधिं प्रवक्ष्यामि, यः मन्त्रशक्तिप्रदः स्मृतः। तस्मात् सर्वशास्त्रविद्भिः स दीक्षा इति कथ्यते। यतः ध्यानधारणया धर्मरक्षणं करोति, तेन मन्त्रः इति उच्यते। दीर्घस्वरान्ताः मन्त्राः स्त्रीलिङ्गाः, 'हूं' अथवा 'फट्' अन्ताः पुंलिङ्गाः। येषां देवता पुंलिङ्गी तान् मन्त्रान्, स्त्रीलिङ्गी तु विद्याः इति विद्वांसः प्राहुः। ये तु 'तारा', 'रेफ', 'स्वाहा' अन्ताः, त एवाग्नितत्त्वकाः कथ्यन्ते। एवं मन्त्राः अग्निसोमस्वरूपाः बुधैः विज्ञेयाः। केचित् चन्द्रशक्त्या प्रबोधिताः, केचिद् वाममार्गगत्या वायुनाऽपि। यदा जपः सुप्तावस्थायाम्, तदा निष्फलः स्यात्। स्वाभाविकप्राणगत्यां बिन्दुवन्तो मन्त्राः प्रयुज्यन्ते, विक्षिप्ते तु सृष्टिसम्बद्धाः। अपि च, दोषयुक्तोऽपि मन्त्रः यदा मालया जप्यते, तदा सिध्यति। स च शम, ज्ञान, अक्रोध, शान्तिस्वभावश्च। ये मन्त्राः भग्नादिदोषैः पीडिताः, ते साधकं न रक्षन्ति। अनुष्ठानरहितः, नेत्ररहितः, बद्धः, स्थगितः, भग्नः, सुप्तः, मद्यपः, उन्मत्तः, मूर्च्छितः, बालः, किशोरः, प्रौढः, वृद्धः, निःखड्गः, निःशक्तिः, कण्ठहीनः, निःबीजः, कम्पमानः, अंगहीनः, अतिक्रुद्धः, अतिक्रूरः, लज्जितः, अतीववृद्धः, निःस्नेहः, पुनरपि व्यथितः—एवं बहुविधदोषयुक्ताः मन्त्राः न सिध्यन्ति। यः मन्त्रः संयुक्तः, पृथक्तः, त्रिविधः, शब्दयुक्तश्च, चतुर्विधः, पञ्चविधश्च, स भग्नः इति स्मृतः। यः बाधितः स महाक्लेशेनैव सिध्यति। यः निर्बलः स दीर्घकालेन फलं ददाति। पराङ्मुखः मन्त्रः भक्तानां चिरात् सिध्यति। बधिरः स कष्टेन स्वल्पफलदः। नेत्ररहितः स तु यत्नेनापि न सिध्यति। 'हंस', 'इन्दु', 'स', 'फ', 'कवच' इत्यादिषु, मध्ये, शीर्षयोः, यत्र 'ल' च 'क' च न स्तः, तत्र मन्त्रविशेषाः स्यु:। अग्निः वायुसंयुक्तः मनोः शीर्षे स्थितः। द्वि, त्रि, षट्, अष्टाक्षरात् अश्रु दृश्यते। 'ह' अक्षरं शक्तिः, अन्यथा मन्त्रः भीषणः इति निश्चितम्। यः मन्त्रः अशुद्धः, स महान् प्रयत्नेन सिध्यति। यदि तु भग्नता अस्ति, मन्त्रः गुह्यतया जप्यः इति विज्ञेयम्। एवं मन्त्रस्य स्वरूपं, दोषाः, सन्धानम्, च दीक्षाविधिः शास्त्रदृष्ट्या सम्यग् निरूपितम्।