यः शुद्धात्मज्ञानयुक्तः सन् आत्मनो मोक्षदशाम् आप्नोति, स एव बन्धनयुक्तानां हितार्थं शिवं मन्त्रैः पूजयति। सः शिवशक्त्यादिभिः सह आत्मन्येव क्रियाम् अनुभवन्ति, किन्तु बन्धनात् तां प्रकाशयितुं न शक्नोति, यथा शृङ्खलाभिः बद्धः पुरुषः स्वातन्त्र्यं न प्राप्नोति। अतः शास्त्रविहितया दीक्षया मन्त्रग्रहणं कर्तव्यम्। ततो नित्यनैमित्तिककर्माणि आचरितव्यानि। यः कश्चित् आश्रमस्थः सन् दीक्षां लभते, तस्य दीक्षोत्तरकर्माणि बन्धकारणानि न भवन्ति। यदि दीक्षितः सः लोकेषु विषयान् इच्छेत् अपि, तस्य तेन बन्धः न जायते। किन्तु यः नित्यनैमित्तिककर्मार्थं दीक्षितः सन् तानि न आचरति, स दोषं प्राप्नोति। अत एव दीक्षितेन सर्वाणि नित्यनैमित्तिककर्माणि कर्तव्यानि। तेषु च, यः गुरुभक्त्या युक्तः स एव परमं लक्ष्यं प्राप्नोति, अन्यथा न। यस्य तु गुरुभक्तिः केवलं लाभदर्शनेन कृत्रिमा, तस्य न सिद्धिः। यः तु कायेन मनसा वाचा च गुरुभक्तिपरायणः, स शिष्यः सर्वस्वार्पणसम्पन्नः सन् सिद्धिं लभते। यदि मन्त्रस्य उच्चारणे मिथ्या भवति, तर्हि गुरुणा प्रायश्चित्तं कर्तव्यम्। अथ अहं दीक्षाविधानं मन्त्रशक्तिप्रदं प्रवक्ष्यामि। सर्वशास्त्रविशारदैः 'दीक्षा' इति तस्य नाम कृतम्। ध्यानरक्षणात् धर्मधारणाच्च 'मन्त्रः' इति कथ्यते। दीर्घस्वरान्ताः मन्त्राः स्त्रीलिङ्गाः, 'हूं' वा 'फट्' अन्ताः पुंल्लिङ्गाः। येषां देवताः पुंल्लिङ्गाः ते मन्त्राः, स्त्रीलिङ्गाः तु विद्याः कथ्यन्ते। 'तारा', 'रेफ', 'स्वाहा' अन्ताः मन्त्राः अग्नितत्त्वयुक्ताः उच्यन्ते। एवं मन्त्राः अग्निसोमस्वरूपाः बुधैः ज्ञेया। केचन चन्द्रबलप्रबोधिताः, केचन वाममार्गवायुप्रेरिताः। यदि मन्त्रः सुप्तावस्थायाम् उच्चार्यते, तदा निष्फलः भवति। स्वाभाविकप्राणगत्यां बिन्दुसंयुक्ताः मन्त्राः जप्याः, विक्षिप्ते तु सृष्टिसम्बद्धाः। एवं माला सहितः अपि दोषयुक्तो मन्त्रः सिद्धिं लभते। तस्य शमः, ज्ञानम्, अक्रोधः, शान्तस्वभावश्च गुणाः सन्ति। यः मन्त्रः भग्नादिदोषैः पीडितः, स साधकं न रक्षति। विधिहीनः, दृष्टिहीनः, बद्धः, स्थगितः, भग्नः, सुप्तः, मद्यपः, उन्मत्तः, मूर्च्छितश्च; बालकः, तरुणः, प्रौढः, वृद्धः, असिप्रशून्यश्च; तेजोहीनः, कण्ठहीनः, बीजहीनः, कम्पमानश्च; अङ्गहीनः, अतिरुष्टः, अतिक्रूरः, लज्जितः; अतीव वृद्धः, स्नेहवर्जितः, पुनः पीडितः; संयुक्तः, पृथक्, त्रिविधः, शब्दयुक्तश्च; चतुर्विधः, पञ्चविधश्च मन्त्रः भग्नः इति कथ्यते। यः मन्त्रः अवरुद्धः, स महान् प्रयासेनैव सिद्धिं ददाति। यः तु शक्तिहीनः, स दीर्घकालेनैव फलप्रदः इति विज्ञेयम्। एवं साक्षात् शास्त्रवचनानुसारं मोक्षमार्गस्य, दीक्षायाः, मन्त्रस्य च स्वरूपं, साधनं, दोषं च एकत्र सम्यग् निरूपितम्।