यदा जीवः इह संसारात् प्रयान्ति, तदा तस्य शुभाशुभकर्माणि तं अनुसरन्ति। धनस्य हेतोः बन्धनानि निर्मीयन्ते, किन्तु यः स्वगतम् प्राप्तवान्, स मुक्तो भवति। एतानि बन्धनानि छित्वा, साधवः प्रयान्ति; पापिनः तु तानि छेत्तुं न शक्नुवन्ति। वैराग्यस्य नाम नास्ति; तव हृदयं लोहमिव दृढम्। सुगन्धिनः मृत्तिका, शब्दजलानि, स्वर्गमार्गे दुर्गमत्वेन सन्ति। बुद्धिनावया, त्यागवायुभिः प्रेरितः, शीघ्रतरं पन्थानं तीर्त्तव्यं। निःस्पृहः धर्मं परित्यजेत्, अधर्मं च अहिंसया। अयं देहः अस्थिप्रस्तारः, स्नायुभिः बद्धः, मांसशोणितलेपनः। जरया दुःखेन च ग्रस्तः, रोगाश्रयः, चञ्चलः च। इदं समस्तं विश्वं, समग्रं जगत्, अपि च यदजगत्, यत् किमपि अस्ति, सर्वम् एव। पञ्चेन्द्रियाणि, तमः, सत्त्वं, रजः च। एतेषु सर्वेषु विषयेषु, दृश्येषु अदृश्येषु च, लाभः सम्पद्यते। यत् सर्वैः एभिः संयुतं, तत् अनित्यं इति निगद्यते। यः एतत् यथावत् वेत्ति, स सृष्ट्यादिं च लयं च वेत्ति। यदव्यक्तं, तद् लक्षणैः सूक्ष्मैः ग्राह्यं, इन्द्रियगोचरात् परम्। स आत्मानं लोके प्रतिष्ठितं पश्यति, लोकं च आत्मनि। यः सर्वेषु भूतानि सर्वदा सर्वावस्थासु पश्यति— ज्ञानतः तस्य नानाविधाः क्लेशाः न निवर्तन्ति, न च देहसम्भवः। सत्त्वं अनादिनिधनं, आत्मनि स्थितं, अक्षयम्। तद् सत्त्वं स्वकर्मभिः नित्यं बाध्यते, तैः तैः कर्मभिः। ततः पुनः नवान्यनेकानि कर्माणि उपादत्ते। मोहमध्ये अपि सः दुःखम् एव सुखमिति संज्ञां ददाति। यदा तु सः स्वकर्मोत्पत्तेः बन्धनात् विमुक्तः भवति— निग्रहात् तपसः शक्त्या, सङ्गच्छेदेन च— तदा बहवः निर्विकारा, सुखोत्पत्त्या सिद्धिं प्राप्तवन्तः। श्रवणेन बोधः लभ्यते; बोधे लब्धे सुखवृद्धिः। मोहग्रस्ताः प्रतिदिनं सम्प्राप्ताः, न तु पण्डिताः। अल्पबुद्धयः मनसः शोकैः पीड्यन्ते। यः तान् न पूजयति, सः स्नेहबन्धनात् मुक्तः भवति। कुत्सितं मनोवृत्तिं निगृह्य, शीघ्रं प्रकाशः जायते। अस्य अभावे भ्रमः जायते, अस्य सन्निधौ भ्रमः निवर्तते। यस्य एषः अस्ति, तस्य सर्वेषु वस्तुषु दुःखस्य स्थानं नास्ति। दुःखेन दुःखमेव लभ्यते, महापातकं पतति। यदि चेष्टा न शक्या, तर्हि तत्र न प्रवर्तेत। यतः विषयः चिन्तितः सन् न क्षीयते, अपि तु वर्धते एव। एतां शक्तिं ज्ञात्वा, अन्यैः समता न साधनीया। स्वास्थ्यं प्रियजनसङ्गं च कदापि न तिरस्कुर्यात् पण्डितः। उपायः दृश्यते चेत्, शोकेन विना प्रवर्तेत। जरामरणदुःखात् आत्मानं, प्रियं, उद्धरेत्।