यदा तान् मारुतान् कश्चन समागच्छन्, तदा ते शीघ्रं दिशां पारं प्राप्नुवन्ति स्म। ये च वर्षेण पीड्यमानान् आपः प्रत्याहारयन्ति, ते एव अद्भुताश्च। एवं दितेः पुत्राः मारुताः खलु परमाद्भुताः सन्ति। तत्रापि महदाश्चर्यं दृश्यते—एषः परमः पर्वतः विष्णोः प्राणवायुनाऽतिबलात् कम्पितो भवति। अतः ब्रह्मविदः प्रचण्डवायौ वेदं न पठन्ति। एवं उक्त्वा पराशरात्मजः महायशाः, तदा व्यासः स्नानार्थं गतः। तत्र शुकः, ब्रह्मविदां श्रेष्ठः, आत्माध्ययनपरः आसीत्। मुनिः तं शुकं व्यासपुत्रं तत्रैव आत्मनिष्ठं दृष्ट्वा, समुत्थाय तेन पूजितः अभवत्, यतः कृष्णद्वैपायनस्य सुतः शुकः ब्रह्मणः एव पुत्रः इति ख्यातः। स तं उवाच—“किं कुर्वसि, महाभाग, व्यासपुत्र, महातेजः? महता पुण्येन अहं तव दर्शनं प्राप्तवान्। अतः, महाभाग, कथय मे तं मार्गं येन ज्ञानं प्राप्नुयाम्।” तदा शुकः प्रत्युवाच—“नास्त्यस्मिन्संसारे सङ्गात् दुःखं महदस्ति, न च त्यागात् सुखं सममस्ति। शीलं सदाचारः च परमं श्रेयः। सङ्गः दुःखरूपः, तस्मात् तेन दुःखात् मोक्षः न लभ्यते। मोहजालेन आवृतः जनः इह च परत्र च दुःखं अनुभवति। यः परमं श्रेयः इच्छति, तेन कर्तव्यं, यतः तौ दुःखश्रेयोः विघ्नकर्तारौ। ज्ञानाद्भिः, मान-अपमानाभ्यां च, आत्मानं विवेकतः ज्ञातव्यम्। आत्मज्ञानं परमं ज्ञानं; सत्यमेव परमं हितम्। अत्र, इन्द्रियाणि आत्मनियन्त्रितानि विषयेषु प्रवर्तन्ते। स्वात्मसम्बन्धिभिः, अनात्मसम्बन्धिभिः च, सह वा पृथक् वा, सर्वदा दृष्टिस्पर्शनवचनं त्यजेत्। किञ्च, न किञ्चन हिंस्यात्; सर्वेषु भूतेषु मैत्रीं आचरितव्यम्। अनासक्तिः, पूर्णसन्तोषः, निराशा, स्थैर्यं च सदा धारयेत्। सर्ववस्तूनि परित्यज्य, जितेन्द्रियः भव, प्रिये। निराशः शोकं न प्राप्नोति; आत्मनः अपि आशां त्यजेत्। तपसा, दमेन, संयमेन च सदा आत्मनं शमयेत्। गुणेष्वनासक्तः, एकान्तप्रियः सदा स्यात्। विपन्नोऽपि मुनिः, द्वन्द्वेषु रममाणेषु जन्तुषु आनन्दं प्राप्नोति। पुण्यकर्मभिः देवत्वं लभ्यते; मिश्रकर्मभिः मानुषत्वं। तत्र मृत्युः, जराः, दुःखं च नित्यं बाधते। हान्यं हितं मन्यसे, अनित्यं नित्यतया पश्यसि। स्वसुतैः स्वयमेव मोहजालेन दृढं बद्धः। पर्याप्तं सम्पत्तेः; सम्पदः दोषयुक्ताः सन्ति। ये जनाः पुत्रदारगृहासक्ताः, ते अधः पतन्ति। मोहजालेन आकृष्टान् प्राणिनः पश्य, ते महद् दुःखं प्राप्नुवन्ति। परधनं न स्थिरं; स्वकृतं पुण्यपापमेव स्वं वस्तु। तवं तु निःसारेषु प्रवृत्तः, स्वार्थं विस्मृत्य। कथं त्वं एकाकी तमसा कृतं मार्गं सम्यक् अतिक्रमिष्यसि?” एवं शुकः मुनये उपदिशत्, तत्त्वज्ञानस्य, वैराग्यस्य च महत्त्वं, मोहस्य दुःखकारणत्वं, तथा आत्मज्ञानस्य परमं श्रेयः स्वरूपं च।