शापोच्चारणसमये सुदासो भयाभिभूतः कम्पमानः तस्थौ। तस्मिन्नपि क्षणं वसिष्ठः तेन प्रेरितो न सन्, गम्भीरं चिन्तनं कर्तुं आरभत। राजा अपि जलं गृहीत्वा वसिष्ठं शप्तुं सज्जः अभवत्। तदा तस्य धर्मपत्नी मदयन्ती, साध्वी सा, तम् उक्तवती—स एव कृत्यः यं भवान् अनुभवितुं नियतः, निस्सन्देहं स एव सम्पद्यते। निर्जले कानने सः भयानकः राक्षसः भविष्यति। शास्त्रेषु प्रमाणं यत् तादृशाः ब्रह्मलोकं यान्ति। राजा चिन्तयामास—क्व इदं जलं क्षिपामि? इति। एवं चिन्तयन् सः तत् जलं स्वपादयोः सिञ्चितवान्। तस्मात् कालात् प्रभृति सः सर्वत्र 'कल्माषपाद' इति विख्यातः अभवत्। मनसि महतीं भीतिं अनुभूय राजा स्वगुरोः पादयोः प्रणिपत्य प्रार्थयामास—“भगवन्, सर्वं क्षन्तुमर्हसि; मया किञ्चिदपि अपराधं न कृतम्।” सः आत्मनं निन्दन्, अविवेकिनं स्वयम् अवगच्छन्, इत्युक्तवान्—“अविवेकी जनः अस्मिन्लोके पशुवत् एव, नात्र संशयः। मम अज्ञानात्, अविवेकात्, एषः पापः कृतः। कः अविवेकी सन् सुखं प्राप्नोति, कः वा दुःखं न प्राप्नोति?” तदा वसिष्ठः अनुग्रहेण उक्तवान्—“एषा दशा अनन्ता न भविष्यति; द्वादशवर्षपर्यन्तं स्थास्यति। ततो भवान् पूर्वस्थितिं प्राप्य, पृथिवीं भुञ्जीत।” एवं राजा दुःखपीडितः, राक्षसीरूपं धारयन्, अरण्ये विचरन् अभवत्। सा रात्रिसमकान्त्या भीषणा राक्षसी, एकाकिनी निर्जनवनं चरन्ती, पक्षिणः वानरांश्च, श्रेष्ठानपि, भक्षयामास। पृथिवी अपि भीषणा जाताऽभवत्, शवभूतगणकेशरुधिरलिप्ता। सा राक्षसी, महान् उत्पातं कृत्वा, वनस्य गम्भीरभागं प्रविष्टा। नर्मदातटं समुपेत्य, यत्र ऋषयः सिद्धाश्च वसन्ति, तत्र एकं मुनिं प्रियया सह रममाणं दृष्टवती। सा राक्षसी तं मुनिं शीघ्रतया मृगशिशुं यथा व्याघ्रः गृह्णाति, एवं गृहीत्वा, भीतया, अञ्जलिं शिरस्याधाय, इदं वाक्यं उवाच— “मम प्रियतमं जीवितं दत्त्वा, मम अभिलषितं सम्पादय। राक्षसी मयि अनाथायां, अरण्ये, मा हिंसां कुरुत। किं तु, शत्रुनाशन, मम तरुणविधवत्वं किम् वदामि? पतिः एव मम परमः बन्धुः, परमं प्राणस्वरूपम्। जननाथ, अनाथायाः, अपुत्रायाः, मम रक्षां कुरु। अहं पुण्यवतीपुत्री—मम पतिं दत्त्वा मां रक्ष। प्राज्ञाः एवं वदन्ति—जीवनदानं देहि।” एवं प्रार्थ्यमाना अपि, सा राक्षसी द्विजं मुनिं व्याघ्रः कृष्णमृगशिशुं यथा, बलात् भक्षितवती। तदा तस्य पत्नी कोपसमन्विता, पूर्वशापपीडितं राजानं पुनः शप्तवती—“स्त्रीसङ्गात् भवान् अपि निःसंशयं मृत्युम् आप्स्यसि। यतः मम पतिः भक्षितः, तस्मात् भवान् अपि राक्षसत्वं प्राप्स्यसि।” ततः प्रमन्युः क्रोधात् अंगारवृष्टिं विससर्ज। “एकस्य अपराधस्य एक एव शापः उचितः,” इति सः उक्तवान्। एवं सुदासस्य अद्भुतः दुःखान्तकः वृत्तान्तः अभवत्।