आरणेयः, शुद्धहृदयः, क्रोधेन्द्रियनिग्रहसम्पन्नश्च, तत्र स्थितः सपरिवारेण सायं संध्यायां पादप्रक्षालनं कृत्वा तत्रार्चनं चकार। ततः स शुकः रात्रेः प्रथमभागे ध्यानसमाधौ लीनः अभवत्। प्रातःकाले उत्थाय स शीघ्रमेव शौचादिप्रक्रियाम् अकरोत्। एवं स तत्रैव दिनशेषं न्यवसत्, रात्रिं च राजगृहे व्यतीतवान्, हे नारद। प्रातः, पुरोहितं पुरतः स्थापयित्वा, सर्वाणि चान्तःपुराणि सम्यक् व्यवस्थितानि कृत्वा, स राजन् सर्वरत्नविभूषितं महासनं समानीय तत्र स्थापितवान्। तत्र कार्ष्णिप्रविधानुसारं तं द्विजश्रेष्ठं सम्यक् उपावेशयत्। तेन द्विजेन मन्त्रैः सम्यगर्चनं प्राप्तं, तदा स राजा, कुलशीलसम्पन्नः, स्वगुरुपुत्रं समभाषत। यथाविधि जानन् स राजा पप्रच्छ—“कस्मात् आगमनस्य हेतुः?” स राजा उवाच—“मम पूर्वजः विदेहराजो जनकः प्रख्यातः। स निश्चितं सर्वं प्रवृत्तिनिवृत्त्योरपि निर्णेतुम् अर्हति। तस्मात् धर्मधुरन्धर त्वं यथावत् मम वक्तुम् अर्हसि। मोक्षः किम् ज्ञानेन लभ्यते वा तपसा? दीक्षां प्राप्य, हे प्रिय, वेदनिष्ठः स्यात्, देवपितृणां प्रति तृष्णामत्सरशून्यः च। अनुमतिं लब्ध्वा द्विजः गृहं प्रतिनिवर्तेत। अनसूयुः, नियमेन कर्म कुर्वन्, अग्नीन् न विसृजेत्, तान् सम्यगुपास्य, अतिथिप्रियः च स्यात्। द्वन्द्वातीतः, विरक्तचित्तः, ब्रह्मचर्याश्रमे वसेत्। आचार्यसंनिधिं विना ज्ञानं न लभ्यते इति श्रुतम्। एतत् त्वां पृच्छामि, त्वं वक्तुम् अर्हसि। तथैव, आचार्यसम्बन्धं विना ज्ञानं न लभ्यते। स्वार्थं विज्ञाय, कृतार्थः सन्, तत्रैव उभयं त्यजेत्। शुभाशुभकर्मणा मोक्षो नाम्ना न लभ्यते। शुद्धचित्तः प्रथमाश्रमे एव मोक्षं प्राप्नोति। परमपुरुषार्थिनः त्रिषु आश्रमेषु कः प्रयोजनम्? शुभमार्गेण आत्मानमात्मना पश्येत्। एवं पश्यन्, जलचर इव जले, स न लिप्यते। शरीरत्यागे मुक्तः, द्वन्द्वातीतः, साधुसंगः च। यत् द्विजैः धार्यते, हे प्रिय, त्वं मोक्षशास्त्रविशारदः। तच्च प्रत्यक्षं द्रष्टुं शक्यं, भक्त्या एकचित्तेन। यः न इच्छति न द्वेष्टि, स एव ब्रह्म प्राप्नोति। प्राचीनैः आचरितः धर्मः चतुर्वर्णाश्रमात्मा इति प्रसिद्धः। कर्मणा, मनसा, वाचा च ब्रह्म प्राप्यते। कामलोभौ परित्यज्य, ब्रह्मभावं प्राप्नोति। समचित्तः, उद्वेगशून्यः, तदा ब्रह्म प्राप्नोति। सुवर्णायसयोः, सुखदुःखयोः च, समदर्शिता तस्य।