तस्य तेजसा त्रिलोक्यं केवलं कीर्तिम् अवाप्यति। ततः स मुनिः अग्निसम्भवाय अरनिं समादाय मन्थनं चकार। तत्र भगवतः ऋषेः दृष्टिः दिव्यां अप्सरसं घृताचीं अपश्यत्। तस्मिन् वने भगवतः व्यासः उपस्थितः, मुने श्रेष्ठ। घृताची, सुन्दरी, शुकवद् रूपं धृत्वा, समीपं आगता। सा सर्वाङ्गेषु कामदेवेन अनुगता अभूत्। तस्माद् व्यासस्य मनः निग्रहितुं न शशाक, तद्विकृतम्। यत्नेन मनः संयन्तुं प्रयत्नं अकरोत्, किंतु तद् कामेन आकृष्यमाणम्। तत्र अरनिं मन्थयन्तः, महातपस्वी शुकः उत्पन्नः। यथा हुतं लब्ध्वा अग्निः दीप्तं प्रकाशते, तथैव। स अद्भुतं अतुलं रूपं वर्णं च धारयामास, ब्राह्मणश्रेष्ठ। तत्र नारदः समीपं आगत्य स्वजलैः स्नानं अकरोत्। गन्धर्वाः गीतं गायन्ति, अप्सरसां गणाः नृत्यन्ति। विश्वावसु गन्धर्वः, तुम्बुरुः, नारदः च तत्र स्थिताः। तत्र लोकपालाः इन्द्रप्रमुखाः समागताः। वायुः दिव्यपुष्पाणि सर्वविधानि स्रष्टुम् आरभत। तं महात्मानं दीप्तिमन्तं देवी सहितं हर्षेण उपस्थितवन्तः। देवाधिदेवः शक्तियुक्तः अद्भुतदिव्यरूपः तं उपगच्छति। सहस्रं हंसानां, पद्मानां, बकानां तत्र आसीत्। तस्मिन्नेव काले महर्षिः दिव्यं जन्म वने प्राप्तवान्। जातमात्रस्य वेदाः गुह्यैः संहिताभिः सह स्फुटिताः। स बृहस्पतिं, वेदवेदाङ्गवेदार्थविदं, गुरुम् अचिनोत्। स सर्वान् वेदान् गुह्यान् संहिताः च अध्ययनं अकरोत्। गुरवे दक्षिणां दत्वा महर्षिः अध्ययनं समाप्तवान्। बाल्येऽपि स देवर्षिमध्ये तपसा सम्पन्नः अभवत्। किंतु तस्य मनः आश्रमेषु न रमते, मुने श्रेष्ठ। केवलं मोक्षं चिन्तयन् शुकः पितरं उपगच्छत्। स उवाच—“भगवन्, मोक्षधर्मविद्, मां उपदिश।” पुत्रस्य वचनं श्रुत्वा परमर्षिः तं उपादिशत्। पितरः आज्ञया शुकः ब्रह्मविदां अग्रणीः तद् अङ्गीकृतवान्। स ब्रह्मसम्पद्वान् शतगुणप्रभां ब्रह्मसमानशक्तिं च धारयामास। ततः स उवाच—“गच्छ,” मिथिलानरेशं जनकं प्रति। पितरः आज्ञया स मिथिलादेशराजं जनकं प्रति जगाम। मानवेन उक्तं—“एवं गच्छ,” विस्मयम् अकरोत्। सरलतया गन्तव्यं, सुखाय वा रमाय वा किञ्चित् न। तस्मिन् यज्ञे तस्य राज्ञः पुरतः गर्वः न प्रदर्शनीयः। स राजा धर्मविद् मोक्षशास्त्रेषु निपुणः। एवं उपदिश्य धर्मात्मा मुनिः मिथिलां प्रति जगाम। पर्वतान् अतिक्रम्य भारतभूमिं प्राप्तवान्। विदेहदेशे आगत्य जनकं समागच्छत्।