सा भगवती शतसंवत्सरं केवलं वायुभक्षया तिष्ठन्तीति श्रूयते। तत्र सर्वे ब्रह्मर्षयः सर्वे च देवार्षयः समागताः। आदित्या रुद्राश्च सूर्यचन्द्रमसौ च तत्र सन्निहिताः। तत्र महादेवः रुद्रः सुवर्णपद्मं सुन्दरं निर्ममाथ। तस्मिन्नेव दिव्ये रम्ये च वनान्तरे, यत्र देवाः, ऋषयः, मुनयः च संकीर्णाः, तस्य पद्मस्य वर्णः कदापि न क्षीयते, न च कदापि म्लायते। तत्र तस्य जटाः प्रज्वलिताग्निशिखासमप्रभाः दीप्तिमन्तः आसीन्। एवं तेन तपसा भक्त्या च, हे नारद, त्रीनेत्रधारी भगवान् सस्मितमिव तम् अब्रवीत्— "यथा आकाशः शुद्धः, तथैव तव पुत्रः शुद्धो भविष्यति।" तस्य तेजसा स त्र्य्लोक्यां केवलं कीर्तिम् एव प्राप्स्यति। ततः स आरणिम् आदाय अग्निसम्भवकामः मन्थनं चकार। तत्र स धर्मात्मा मुनिः दिव्यां अप्सरसं घृताचीं दृष्टवान्। तस्मिन् वने भगवाञ् व्यासः अपि सन्निहितः, हे मुनिश्रेष्ठ। घृताची शुकसदृशं रूपं धारयित्वा, अतीव सुन्दरी, तत्र आगता। सा कामदेवेन अनुगता, सर्वाङ्गेषु तस्य प्रभावं प्रकटयन्ती। तदा व्यासस्य मनः निग्रहीतुं नाशक्नोत्, यत् तद्वासना तेन आकृष्टा। यत्नेन निग्रहीतुं प्रयत्नमकरोत्, किन्तु तन्मनः तस्य कामेन हृतम्। यदा स आरणिं मन्थयत्, तदा महातपस्वी शुकः जातः। यथा अग्निः हविर्दत्तः प्रज्वलति, तथा स अद्भुतं अनुपमं रूपवर्णं च धारयामास, हे ब्राह्मणश्रेष्ठ। तदा नारदः समीपमागत्य, स्वकृतेन जलेन तम् अभिषिच्यत्। गन्धर्वाः गायन्ति, अप्सरसां गणाः नृत्यन्ति। तत्र विश्वावसु गन्धर्वः, तुंबुरुश्च नारदश्च सन्निहिताः। लोकपालाः इन्द्रमुख्याः अपि तत्र समागताः। वायुः सर्वविधानि दिव्यानि पुष्पाणि स्रष्टुम् आरब्धवान्। स महात्मा तेजस्वी भगवतीया सह हर्षेण तत्र उपस्थितः। देवाधिपः शक्तियुक्तः, अद्भुतदिव्यरूपधारी, तत्र तं सेवितवान्। सहस्रशः हंसाः, पद्मानि, बकाः च तत्र आसीन्। तस्मिन् काले महर्षिः दिव्यं जन्म वनान्तरे प्राप्तवान्। जातमात्र एव वेदाः, तेषां रहस्यानि, संहिताश्च तस्मै प्रकाशिताः। स ब्रहस्पतिम्, वेदवेदाङ्गशास्त्रविदं, आचार्यं चकार। स वेदान्, तेषां रहस्यानि, संहिताश्च सर्वाणि अधीतवान्। आचार्याय दक्षिणां दत्त्वा महर्षिः स्वाध्यायं समाप्तवान्। स बाल्येऽपि देवर्षिमुनिषु महत् तपः आस्थाय स्थितः। किं तु, हे मुनिश्रेष्ठ, तस्य मनः आश्रमेषु न रमते स्म। मोक्षमेव चिन्तयन् शुकः पितरम् उपससार। स उवाच— "भगवन्, मोक्षधर्मकुशल, मां उपदिशस्व।" पुत्रस्य वचः श्रुत्वा परमर्षिः तस्मै उक्तवान्। पितुर्निर्देशेन शुकः ब्रह्मविदां श्रेष्ठः तद् आज्ञां स्वीकृतवान्।