कथायाः आरम्भे, ऋषयः विवाहादिकेषु शुभकर्मणि यथाक्रमं कालविचारं विधाय नियमाः निर्दिशन्ति। मध्यमासयोः कार्तिके च मार्गशीर्षे च अशुभत्वं प्रकटितम्। तस्मिन्काले विवाहः, देवप्रतिष्ठा, दीक्षा च न कर्तव्या। गुरुः सिंहराशौ स्थितः स्यात्, अथवा सिंहभागः उदयति चेत्, तदा अपि शुभकर्म न कार्यम्। पञ्चदिने बुधः प्रभुत्वं धारयति, सर्वपक्षे बृहस्पतिः। वासुदेवस्य पर्वदिने अन्यः कश्चन शुभकर्म न कर्तव्यम्। तत्र प्रथमं पुत्रस्य वा कन्यायाः हस्तग्रहणं विधीयते। ज्येष्ठमासे तयोः केवलं एकः श्रेष्ठः, अन्यथा न भवति। त्रिदिनानि अशुभानि, कृष्णपक्षदिनं अपि अशुभम्। सन्ध्याकाले त्रिदिनानि, मध्यरात्रे सप्तदिनानि अशुभत्वं यान्ति। व्यतीपातः, वैधृतिः, पूर्णपरिघः, अर्धपरिघः च दोषरूपेण निर्दिष्टाः। एतेषु बाधायामपि स्त्रीहस्तग्रहणं अनुमतं। ग्रहाणां दुर्बलत्वे पूजायाः विधिः सावधानतया कर्तव्यः। शक्तिवृद्ध्यनुसारं स्थूलः च राशिपथः विचार्यः। तिथिः एकबलयुक्ता, वारः द्विगुणबलयुक्तः, नक्षत्रं त्रिगुणबलयुक्तं। ततो चन्द्रहोरा अधिकबलवती, तदनन्तरं लग्नं सर्वाधिकबलयुक्तम्। नवांशः बलवती, द्वादशांशः ततोऽपि बलवती। विवाहे सर्वे राशयः शुभाः स्युः, यदा शुभग्रहैः संयुक्ताः वा दृष्टाः। इच्छितं लग्नं च, शुभदं चतुर्विधं बलसम्पन्नं स्यात्। एकविंशतिः दोषाः नामरूपफलविशिष्टाः। पञ्चाङ्गस्य शुद्धिहीनता प्रथमदोषः। षड्दोषसमूहः तृतीयः, षष्ठस्थ शुक्रः, अष्टमस्थ मंगलः च दोषरूपेण निर्दिष्टौ। अष्टमस्थं लग्नं, विषराशिसम्बन्धः च दोषः। ग्रहणं, अशुभलक्षणं, क्रूरदृष्टिराशिः, पापकग्रहसंयोगः च दोषाः। तिथिवारनक्षत्रयोगकरणसम्बन्धः अपि विचार्यः। पञ्चाङ्गदोषे तस्मिन्काले लग्नं निष्फलम्। लग्नं तद्वर्गं च स्वस्वाधिपैः दृष्टं वा संयुक्तं चेत्, सप्तमं तद्वर्गं च तथैव दृष्टं चेत्, वरस्य मृत्युः सम्भवति। सूर्यस्य संक्रान्तिपूर्वापरकालः वर्जनीयः। षड्विधं शुभदं विभागं विवाहप्रतिष्ठादिकेषु श्रेष्ठम्। यदि लग्नं उच्चस्थं शुभग्रहसंयुक्तं, तदपि वर्जनीयम्। त्रिशुभग्रहसंयुक्तं लग्नं उच्चस्थं न स्यात्, अन्यथा वर्जनीयम्। गण्डान्तपर्यन्ते मृत्युर्भवति; जन्मयात्राविवाहव्रतादौ गण्डान्तः विद्यमानः। गण्डान्तपर्यन्तं यावत् अर्धघटिकापर्यन्तं मृत्युकारकः। अग्न्याद्यापादान्तान्यनक्षत्राणि गण्डान्ताख्यानि। पापकग्रहाः मार्गस्थाः वा वक्रस्थाः वा लग्नं प्रति स्थिताः चेत्, तदा दोषः। लग्नं कर्तरियोगेन बाधितं चेत्, तदपि वर्जनीयम्। चन्द्रः षष्ठे वा अष्टमे स्थितः, तद्वै लग्नदोषः स्वनाम्ना निर्दिष्टः। उच्चस्थः, नीचस्थः, मित्रराशिस्थः, शत्रुराशिस्थः वा स्यात्। चन्द्रः यदा ग्रहसंयुक्तः, तदा दोषः तस्य ग्रहस्य नाम्ना कथ्यते। चन्द्रसूर्यसंयोगे दारिद्र्यं निश्चितम्। एवं ऋषयः विवाहादिषु शुभाशुभकालविचारं, दोषाणां विवेचनं, ग्रहबलं च सम्यक् उपदिशन्ति।