एकदा मुनयः स्वाध्यायनिरतान् शिष्यान् समुपवेश्य, दिव्यज्ञानप्रकाशनाय धर्मार्थं कथयामासुः। ते प्रथमं अवदन्—शाकानि, गुडः, लवणं, तिलाः, सुवर्णं च, क्रमशः विशेषार्थेन विवेक्तव्यानि। ततः सोमस्य द्वादश कलाः, प्रत्येकं राशौ स्थिताः, अनुक्रमेण कथिताः। वेदानां नाशकालः, अन्त्यबाणः, चरमावस्था च, सूर्यस्य भागानुसारं निश्चिताः। पुनः ते अवोचन्—सरषपभक्षणात् ज्वरः, कम्पनं, स्थैर्यं च, तानि नामतः निर्दिष्टानि। लोहमूलानि च युद्धकर्माणि च, मेषोदयकाले प्रतिष्ठां यान्ति। वृषभोदयकाले कृषिकर्म, व्यापारः, पशुपालनकृत्यं च सिध्यति। मिथुनोदयसमये गजारोहणं, राजाभिषेकादिकं कर्तव्यम्। कर्कटोदयकाले पुष्टिकर्म, लेखनं, लेख्यविधानं च साध्यते। सिंहोदयसमये वीर्यकृत्यं, आक्रमणं, राजकार्यम् अपि प्रतिष्ठां यान्ति। कन्यायामुदितायां पुष्टिकर्माणि, सर्वमङ्गलानि च कर्तव्यानि। तुलायामुदितायां सर्वकर्माणि, तुलायाः सम्बन्धिनि कर्म च साध्यते। वृश्चिके समुत्थिते चौर्यकर्म, स्थिरकर्म च कर्तव्यम्। धनुषि समुत्थिते चलस्थिरमिश्रकर्माणि कर्तव्यानि। मकरोदयकाले निर्गमनं, पशुदासकर्म च साध्यते। कुम्भे समुत्थिते जलपात्रकर्म, शस्त्रकर्म, उपकरणकर्म च कर्तव्यम्। मीनोदयकाले भूषणकर्म, जलपात्रकर्म, अश्वकर्म च शुभदं भवति। यदा क्रूरग्रहैः निरीक्षितं, उग्रग्रहैः युतं वा, तदा तद् उग्रमेव स्यात्। शुभनक्षत्राणि, अशुभानि, समानि च, अन्यानि पापप्रवृत्तानि ज्ञेयानि। यदि एतेषां कृते फलं न लभ्यते, स्वभाव एव प्राप्यते। सर्वत्र चेदन्ते फलं लघु भवति, तर्हि सर्वत्र तद्रूपमेव स्यात्। गणनायां यदि चन्द्रः बलवान् स्यात्, सप्तमे बलिनः ग्रहाः ग्राह्याः। यदधिष्ठेयम्, तदाधारः निर्दिष्टसीम्नि प्रतिष्ठते। यदि अशुभं स्यात्, अशुभफलप्रदं भवति, धनाधिपं विहाय। लग्नात् फलं दत्तं, द्वितीये धनाधिपः प्रभुः। सर्वगुणसम्पन्नं लग्नं अल्पदिनैः न लभ्यते। काले दोषयुक्ते, स्वयं पितामहः अपि शुद्धिं कर्तुं न शक्नोति। अष्टमीषष्ठीद्वादशीषु, प्रथमेऽह्नि च, यदि न शुद्धिः स्यात्, तदा दोषः भवति। सन्ध्याव्यतिक्रमे, विष्टिकाले, प्रथमर्तवस्मिन्, अशुभता जायते। पतिव्रता स्त्री, केशेषु भूषितेषु, रविवासरादिषु, क्रमशः, कर्तव्या। माघे, ज्येष्ठे, शुचौ, पौषे च, नक्षत्राणि न शुभानि भवन्ति। पतिता स्त्री, पापकर्मणि प्रवृत्ता, निन्दितनक्षत्रदिने च, अशुभं स्यात्। सर्वदोषनिवारणाय सुवर्णं, गावः, तिलाः च दातव्याः। यदा चन्द्रः स्वस्थाने स्थितः, लग्नं च पुरुषग्रहैः दृष्टं, तदा पुत्रकामः पुरुषः पुष्य, मूल, आश्लेषा, पितृनक्षत्राणि वर्जयेत्। तस्मिन्मासे पुंसवनं, सीमन्तोन्नयनं च कार्यम्। यदा पतिः पत्न्या च बलसम्पन्नौ, चन्द्रनक्षत्रे च शक्तियुक्ते, सूर्यः उग्रमिश्रः न स्यात्, रात्रौ पुरुषग्रहाधिपत्ये च, शुभग्रहः दृश्यः, पापदृष्टिरहितः, पापग्रहाः सन्ति चेत् अपि, चन्द्रः मृत्युदुःखशत्रुभ्यः विमुक्तः स्यात्, तदा निःसंशयं शक्तिमान् कश्चिद् गर्भिणीं वा तस्य गर्भं हरेत्। एवं मुनयः शिष्यान् धर्मार्थं, कालविभागं, ग्रहचेष्टां, शुभाशुभफलानि च विस्तार्य, धर्ममार्गे स्थितिं दर्शयन्तः, श्रेयःपथं प्रदर्शयामासुः।