एकदा महर्षयः धर्मविदः समयविभागस्य रहस्यं शिष्यान् प्रति अवर्णयन् कथयन्ति स्म। तत्र प्रथमं एकं रेखां ऊर्ध्वं आकर्षेत्, तत्र त्रयोदश रेखाः तिर्यग् आक्रम्य स्थापयेत् इति निर्दिष्टम्। सूर्यचन्द्रयोः गतयः, यथा आरोहणं यथा अवरोहणं, एकेन विभाजनीयाः। द्वादश विनाडीः अपकृत्य, शेषे द्वे घटिके भवतः। इन्द्रः, प्रजापतिः, मित्रः, त्वष्टा, भूः, हरिः—एतेषां देवतानां प्रियत्वं सूचितम्। षट् शुभकरणानि—बवा, बलवा, कौलवा, तैतिल, गरा, वणिज्—इति प्रसिद्धानि। मुखे पञ्च, कण्ठे एकः, उरःस्थले एकादश करणानि कथितानि। मुखस्थले कर्महानिः, कण्ठस्थले मृत्युः, उरःस्थले दरिद्रता जायते। एतेषु मध्यस्थानि स्थिराणि; नागस्य चतु:पदस्य च मध्ये अपि स्थैर्यम् अस्ति। विश्वे, विधात्र, ब्रह्मन्, इन्द्र, रुद्र, अग्नि, वसु, तोयपा—एते देवतानाम् नामानि। ईशः, अजपादः, अहिबुध्न्यः, पूषा, अश्विन्यौ, अवहन्यः—एते अपि गणनायाः। दिवा पञ्चदश भागः, तथा रात्रेः मापनम्। अर्यमन्, राक्षसः, ब्राह्मः, पित्र्यः,agneya, अभिजित्—इति अपि नामानि। एते मुहूर्ताः शुभकर्मदिने वर्जनीयाः। किंतु यदा मुहूर्ते देवता अधिष्ठितः, तदा यात्राादिकं सर्वदा कर्तुं शक्यम्। शूलः अष्टमे दशमे च, शानि अष्टादशे तदनन्तरम्। यद् वज्रपातः इति प्रसिद्धम्, तद् नवमे पञ्चमे च ज्ञेयम्। एकविंशतितमात् नक्षत्रात् आरभ्य, प्रत्येकं क्रमशः ज्ञेयम्। सूर्य, पितृ, सर्वपितृ नक्षत्राणि, त्वष्टृ, मित्र, प्तभा नक्षत्राणि च, धिष्ण्ये एते सर्वे सन्ति; यत्र योगः अशुभः, तत्र पतनं भवति। त्रयोदश योगाः तिथिदिनसंयोगेन गण्यन्ते। सप्तमी तिथि रविवासरे, प्रथम्या सोमवासरे यदि पतति, तदा—आनन्दः, कालदण्डः, धूम्रधात्रः, सुधाकरः; मित्रः, मानसः, पद्मः, लुम्बकः, उत्पातः, मृत्युः; राक्षसः, वरः, स्थैर्यम्, वर्धमानः—इति क्रमशः सन्ति। रविवासरे क्रमशः—दस्रः, भार्दिदुः, भाद्विधः; वैश्वदेवात् भगुसुतः, वारुणात् भास्करात्मजः। सोमवासरे—मित्रभः, आचार्यः; तिष्यः, पौष्णः, भृगुपुत्रः। आदित्याय नन्दा, भौमाय भद्रः; शुक्राय, शशाङ्काय भद्रः। शुक्रवासरे नन्दा तिथि; सोमवासरे भद्रः; मंगलवासरे जया तिथि। एकादशी सोमवासरे, द्वादशी रविवासरे। नवमी, पञ्चमी मंगलवासरे दग्धयोगः इति कथ्यते। बुधवासरे—श्रविष्ठा, अर्यमभः; गुरुवासरे—ज्येष्ठा, भृगुदिनः। विशाखात् आरभ्य, सूर्याय रविवासरे चतुर्गणाः क्रमशः। दिनतिथिसंयोगात् उत्पन्नः योगः शुभः न भवति; दिननक्षत्रसंयोगः अपि शुभः न। उग्रः, अष्टाक्षः, महोदरः, मन्दः, मन्दाकिनी—एते क्रमशः। शूद्रः, चोरः, वैश्यः, भूमिः, देवता, राजा, गौः—एते क्रमशः। पूर्वाह्ने राजानां अहितम्; मध्याह्ने ब्राह्मणानां; अपराह्ने साधारणजनानाम्। रात्रौ रात्रिचराणां, नाटककर्त्राणां, उत्तररात्रे प्रवर्तकानां अहितम्। यदि सूर्यः दिने मेषराशौ प्रविशति, तदा अशुभं कलहं च जनयति। अश्वाः, श्वानः, उष्ट्राः, वृषभाः, पदातयः, आयुधानि, उपकरणानि, वाहनानि—एतानि अपि तत्र उक्तानि। एवं समयविभागस्य, योगतिथिनक्षत्रदिवससंयोगस्य, शुभाशुभफलानि धर्मविदः विस्तारतः शिष्यान् प्रति अवर्णयन्।