कपिलस्य समीपे ध्याननिष्ठस्य अश्वः प्राप्तः। तत्र तं हन्तुम् उद्धतचित्ताः ते जनाः वेगेन अभ्यधावन्। आपस्स्पर्शं कुर्वन्तः, 'शीघ्रं तं गृहीत्वा गोपयाम,' इति परस्परं उक्तवन्तः। लोके गुप्तचराः दुष्टाः च सन्ति, येन महान् विघ्नः जायते। कपिलः सर्वेन्द्रियाणी निगृह्य, आत्मनि स्थितः। एवं स्थितस्य कपिलस्य तेषां कर्मणि साक्षात् बोधः अभवत्। तं पदैः ताडितवन्तः, अन्ये भूमिं च गृहीतवन्तः। कपिलः, लोकविघ्नकर्तृभ्यः, गम्भीरया भावनया भाषितवान्। 'अहंकारमोहितेषु विवेकः न जायते,' इति उक्तवान्। 'यद् भक्षयित्वा जनाः ज्वलन्ति, तत्र किम् आश्चर्यम्?' इति अपि। नद्याः प्रवाहाः तटस्थवृक्षान् अपि पतयन्ति। तत्र समृद्धिः सदा वर्धते, अज्ञानम् अपि उत्पद्यते। नामसाम्येन धत्तूरः अपि मद्यं ददाति—किम् विचित्रम्। यथा वायुर्हुताशस्य मित्रम्, विषं च सर्पस्य। यः हानिकार्यम् पश्यति, स तद् नूनं पश्यति—नास्ति संशयः। तत् अग्निः क्षणेन सर्वान् समुद्रान् भस्मीकृतवान्। लोकान्तः अकालं आगतः इति मन्यन्तः, शोकवशाः ते आर्तस्वरं कृतवन्तः। ततः ते शीघ्रं समुद्रं प्रविष्टवन्तः, यतः साधूनां कोपः असह्यः। दिव्यदूतः उक्तवान्—'यद् अभवत्, यक्षाः तद् जानन्ति।' स हर्षेण उक्तवान्—'दुष्टाः भाग्येन दण्डिताः।' यः अधर्माचारः, स एव शत्रुत्वं प्राप्नोति। तादृशं जनं परमशत्रुं वेदितव्यम्—एष शास्त्रस्य निर्णयः। दुष्टानां मृत्युः साधूनाम् उत्साहहेतुर्भवति। ततः भगवान् अंशुमन्तं पौत्रं पुत्रत्वे स्थापितवान्। पुनः बुद्धिमन्तं सारं तं आनयितुम् नियुक्तवान्। कपिलं तेजोमयं पूर्णप्रणामेन नमस्कृतवन्तः। स शाश्वतं देवेशं प्रशान्तचित्तं संबोधितवान्। साधवः परोपकारे रताः, क्षमायाम् प्रतिष्ठिताः। यथा चन्द्रः चाण्डालगृहाद् प्रकाशं न निवर्तयति। देवैः अपि उपयुज्यमानः चन्द्रः उत्तमं तुष्टिं ददाति। तथैव साधुः सर्वेभ्यः गन्धं वितरति। ते त्वां, परमपुरुषं, लोकपालनाय जातम्, जानन्ति। ब्रह्मनिष्ठं, ब्रह्मध्यानरतं त्वां नमः। स उक्तवान्—'वरणं वृणीष्व,' यतः अहं तव तुष्टः अस्मि, पापरहित। स उक्तवान्—'पितृन् ब्रह्मलोकं नय।' गङ्गायाः आगमनेन, तव पौत्रः पितृन् स्वर्गं नयिष्यति। पितृन् पापात् शुद्ध्वा, स तान् परमं पदं नयिष्यति। पौत्रम् उपगम्य, स सर्वं यथाभूतं निवेदितवान्। तपः कृत्वा विष्णुं पूज्य, स हरिसदृशं पापरहितं पदं प्राप्तवान्। तस्मात् भागीरथः जातः, यः गङ्गां स्वर्गात् अवतरितवान्।