सूर्यः स्थिरः, चन्द्रः चलति, भौमः क्रूरः, बुधः वक्रः विघ्नकरश्च इति प्राचीनाः ऋषयः कथयन्ति। ये च रविवासरे अशुद्धाः स्युः, ते दुःखमवश्यमनुभवन्ति। यदि गुरुः तथैव न स्यात्, शुक्लपक्षे न कश्चन नाशः; यदि सः दुर्बलः, सर्वसमृद्धिः लभ्यते। अन्ये ग्रहाः अर्धनाड्याः अनुसारं, स्वदेशेऽथवा अन्यत्र गतिं प्राप्नुवन्ति। दुर्बलस्य कर्म, यत्नेनापि, न सिध्यति। अन्ये ग्रहाः कठिनभावेन फलं ददति, अभिलषितसिद्धिं च क्रियासु प्रददाति। दूर्वाश्यामवर्णः प्राणी सोमीयः, पीतः श्वेतश्च भर्गवः (शुक्रस्य) इति ज्ञेयम्। ये पर्वत, बाण, अधोलोकधारक, पृथिवीधारक इति कीर्तिताः, तेषां त्रयः, एकः, अश्वः, नेत्रम्, वंशः, रामः, अश्वः, रसः, ऋतुः इत्यादयः — एषां मापनं सूर्योदयात् अर्धप्रहरपर्यन्तं ज्ञेयम्। तत्र प्रथमः षष्ठः, द्वितीयः अस्माकम्, षष्ठः तृतीयः इति क्रमः। प्रतिदिनं रात्रौ च, एकैकस्य नाड्याः अर्धेन, स्वस्वक्रमेण गण्यते। नक्षत्राधिपतयः क्रमशः वसवः, अग्निः, पितामहः; आर्यमन्, अर्कः, त्वष्टा, मरुत्, शक्रः, अग्निः, मित्रः, वासवः; अजैकपाद्, अहिबुध्न्यः, पूषा च नाम्ना निर्दिष्टाः। नव यः अधोमुखाः, सौर्ये तत्र विनियुक्ताः। सर्वे शिल्पानि, कलाः, कूपाः, निधयः, अपि च उत्खननम् — एषां विषयेषु नव तिर्यग्मुखाः सूर्ये निर्दिष्टाः। गर्दभ, गावः, रथाः, नौकाः, अग्निः, अश्वाः इत्यादिषु कार्येषु नवोर्ध्वमुखाः सूर्ये निर्दिष्टाः। राजप्रासाद, द्वार, उद्यान, प्राकारादिषु कार्येषु सिद्धिः लभ्यते। सामान्यं, द्विदेव, अग्निसदृशं मुहूर्तं च वर्ण्यते। मृद्विन्, बिन्दु, मित्र, चित्रान्त्य, उग्र, पूर्वा, मघा, त्रिक; चित्रा, आदित्य, अम्बु, विष्णु, अम्बा, अन्त्य, अधि, मित्र, वसु, उडु; दश, इन्द्व, दिति, तिष्य, करस्य च आद्यत्रये — एतेषु मुहूर्तेषु विशेषतः अश्वसंबन्धिनि कर्म रविवासरे कार्यम्। दर्श, अष्टमी, चतुर्दशीषु पशुयागं न कदापि कुर्यात्। प्रथमकर्षणं मूलकाले वृषभैः कार्यम्। वर्धनाय त्रिः प्रारम्भे, समृद्धये पञ्चकृत्वः शुभपक्षे। धनपुष्ट्यै लङ्गलचक्रे त्रयः श्रेष्ठाः। बीजानां रोपणं मूलकाले उत्कृष्टतमं फलं ददाति। कज्जलार्थं कण्ठे त्रयः, वर्धनाय जठरे द्वादश। नाभौ अग्निः पञ्च मुहूर्ताश्च बीजारोपणाय विचार्याः। दुषुक्रकाले रोगमुक्तः पृथिव्यां न स्नायात्। नृत्यस्य आरम्भः विशेषतः पुष्य, अर्क, पौष्यनक्षत्रेषु प्रशस्यते। मध्ये द्वादशताराः, इन्द्र, भानु, नवभानु च योजनीयाः। अधमाः तु तोय, पार्द्र, आहि, पवनान्तक, नाकपा इत्येताः। तेषां कालमानं त्रिंशत्, नवति, अष्ट घटीकाः इति। अश्वग्री, द्विज्यन, नैरृत, त्वाष्ट्र, जात्य, उत्तराभव; धातृ, ज्येष्ठा, अदिति, स्वाती, पौष्ण, अर्क, हरि — एते तु तत्र अधिष्ठातृदेवताः इति प्रतिपाद्यते।