अत्यधिककालेषु पुष्पनाशः, भयम्, धान्यनाशः च भवन्ति। भूमेः अधिपतिभिः यदा कलहः जायते, तदा धनवर्षस्य विनाशः सम्पद्यते। सर्वेभ्यः उपभुक्तेभ्यः सूर्यः च चन्द्रः च, क्षुधा, रोगः, अग्निः, भयम् च जनयन्ति। द्विजातयः राहोः नागानां च दृष्ट्या मण्डलात् निष्क्रान्ताः भवन्ति। देवाः अपि तत्र विवेकं कर्तुं न शक्नुवन्ति, ततो मानुषाः कथं शक्ष्यन्ति? शुभाशुभलक्षणानि कालस्य एतेषु चिन्हेषु ज्ञायन्ते। धूमकेतवः उदयास्तमयः च, लोकानां निमित्तानि सन्ति। ते यज्ञध्वजैः, शस्त्रैः, पुरैः, दैत्यैः, गजैः च तुल्यरूपाः दृश्यन्ते। दिव्याः केतवः तारागणेषु स्थिताः, पार्थिवाः भूमौ एव। यावत् रूपभेदः केतुः दृश्यते, तावत् तस्य फलम्। दिव्याः केतवः सदा जीवितफलदाः भवन्ति। दीर्घपुच्छः शीघ्रास्तमितः केतुः शुष्कताम् जनयति। द्विद्वयत्रिचतुष्कटितः केतुः राज्यविनाशकः उच्यते। पूर्वपश्चिमोदिताः केतवः राजभ्रंशं कुर्युः। अग्निसंभवाः केतवः अपि फलदाः कथ्यन्ते। श्वेतः केतुः सोमपुत्रः, समृद्धिं सुरक्षा च ददाति। ब्रह्मदण्डधूम्यः केतुः जननाशकः उच्यते। पाङ्गुपुत्रौ विशिखा काकमका च दुष्फलदौ स्तः। सूक्ष्मः श्वेतः बुधपुत्रः केतुः चौरभयम् रोगम् च जनयति। अग्निसंभवा विश्वरूपा अग्निवर्णा सुखदायिनी उच्यते। शुक्रसम्भवा तारासदृशा केतवः शुभदाः भवन्ति। राजपुरवृक्षगिरिषु उदिताः केतवः राजविनाशं कुर्युः। आवर्तकेतौ संयोगे चन्द्रः इच्छितफलं न ददाति। चन्द्र, तारा, गुरु—एवं नवमाना भवन्ति। तेषां यथायोग्यं उपयोगः पृथग् व्याख्यायिष्यते। वर्षवृष्टिः स्त्रीगर्भधारणं च केवलं सावनमानात् निश्चीयते। विवाहे व्रते च मुण्डने च तिथिवर्षेश्वरनिश्चयः क्रियते। गुरुमानात् प्रभवाद्यवर्षलक्षणं निश्चितम्। गुरुमध्यमगमनात् प्रभवाद्यः षष्टिवर्षाणि गण्यन्ते। अङ्गिरा, श्रीमुख, भाव, युव, धाता; चित्रभानु, सुभानु, तारण, पार्थिव, अव्यय; नन्दन, विजय, जय, मन्मथ, दुर्मुख; शुभकृत्, शोभन, क्रोधी, विश्वावसु, पराभव; परिभावी, प्रमादी, आनन्द, राक्षस, अनल; दुन्दुभि, रुधिर, उद्गरी, रक्ताक्ष, क्रोधन, क्षय—इति। युगः पञ्चवर्षात्मकः, एवं द्वादशयुगानि सन्ति। पुरन्दर, लोहित, त्वष्टृ, अहिबुध्न्य इति। तत्र युगवर्षे अग्निसोमविधिप्रभवः देवाः अधिपतयः भवन्ति। तस्मिन्काले ग्रहगति ज्ञात्वा फलनिश्चयः कर्तव्यः। देवेषु तदहः रात्रिः, कर्काटकादारभ्य दक्षिणायनं सूर्यस्य।