श्रूयतां, भगवन्, यथाङ्गिरसः पृष्टः मरणस्य कारणानि विविधानि निरूप्यन्ते। गूढरोगैः, कीटैः, शस्त्रैः, वह्निना, दारदाहेन वा मृत्युः जायते। यदा लग्नेशः सूर्येण, भौमेन, वा चन्द्रेण युतः स्यात्, तेषां दशायां मृत्युः सम्पद्यते। अष्टमस्थानेशो द्वादशे द्वितीये वा स्थितः, पापग्रहैः सह युतः वा, तदा मृत्युः वा महादुःखं भवति। यदा लग्नं तदधिपः च तादृशेषु स्थानेषु स्यातां, तद्भावयोगदृष्टिभिः मृत्युलक्षणं ज्ञायते। यदि शुभग्रहाः दृष्टिं कुर्वन्ति, तदा त्रिविधं फलमुपजायते; अन्यथा स्वविवेकेन निर्णेयम्। पूर्वोक्तवद् बिन्दुस्थानमपि मृत्युनिर्णये विचारणीयम्। यदि अष्टमस्थानं देवैः, पितृभिः, रक्तेन वा व्याप्यते, तदा नरकप्रदं फलमावहति। यदि तद् उच्चस्थं, मित्रदृष्टं, शुभस्थानगं च भवति, षष्ठाष्टमद्वादशेशदृष्टे च, तदनुसारं फलमुपपद्यते। स्वक्षेत्रे, लग्नस्थे, शुभस्थाने वा स्थिते, तदनुसारं मोक्षः वा बलं लभ्यते। लग्नस्य पूर्वार्धे उत्तरार्धे वा शुभग्रहः स्यात्, तदा तदनुसारं फलमुदाह्रियते। सूर्यः ग्रीष्मे, अन्यैः सह, वा शरदि स्थितः, तदा सुखदुःखमिश्रं फलमस्य दर्शनेन ज्ञायते। स्वामिनां दृष्टिभिः मासस्तिथिश्च निर्णीयते। यदि लग्नं त्रिकोणे, उच्चस्थाने, एकादशे, नवमे वा स्यात्, तदा तदनुसारं फलमवगन्तव्यम्। तत्र गोपालकः द्वाभ्यां वृषभाभ्यां सह, यज्ञकर्मणि प्रवृत्तः, मृगीसमायुक्तया स्त्रियैः सह दृश्यते। ये पृथिव्याः जीवितं वेदितुं शक्ता, राघवप्रभृतयः, सूर्यमार्गवेदिनश्च, त एव विज्ञायन्ते। सप्तविधा मापनी, हविर्याजकः, शेषः, ऋक्षचिह्नं, नवविधानि धनानि च निर्दिश्यन्ते। सप्तमापनी, चन्द्रसूर्यचिह्नानि, धनुष्चिह्नमिष्टकालश्च अपि दर्श्यन्ते। अश्वखुरमुखः, रक्ताम्बरधारी, घटाकृतिः च दृश्यते। क्षुधातृट्पीडितः, शुक्लवस्त्रधारी, छिन्नकेशः, वलितकेशश्च अपि दृश्यते। गजाङ्गधारी, भीतिः कम्पमानः, पीतकण्ठः, अन्तः क्षुभितः च दृश्यते। वने कवचधारी, धनुर्धारी, गरुडमुखः क्रीडति। द्विमुखः, स्थूलग्रीवः, वराहमुखः, नागसदृशो वनराजश्च दृश्यते। सममुखः, संवृतः, स्थूलोष्ठः, रात्रौ कृताञ्जलिः गच्छति। धनुर्धारी, कृष्णमृगचर्मधारी, सिंहवद्रथी, उच्चाश्वारूढः, क्लिष्टः च दृश्यते। कुसुमसमृद्धा, प्रभायुक्ता कन्या, मलिनवस्त्रधारिणी दृश्यते। गौरीधौतवस्त्रधारिणी, सुन्दरमुखी, दानवगृहे दृश्यते। क्षुधातृट्पीडितः नरः, कुम्भकारस्य भार्यापुत्रयोः समीपं याति। नद्याः तटे गच्छन्ती स्त्री, नागनिस्वनैः विविधैः उच्चारयन्ती दृश्यते। कूर्ममुखी, मलयगिरौ स्थितः, सिंहः, श्वशृगालादिभयङ्करः च दृश्यते। सुवर्णपीठे मध्ये उपविष्टः, वर्षाकाले प्रवृद्धनदी च दृश्यते। परमेष्ठी, गृध्रमुखः, स्नेहमद्यान्नकामः च दृश्यते। भाण्डी, रोमाञ्चितः, कृष्णवर्णः, मुकुटधारी, फलवर्षकधारी च दृश्यते। नौः समुद्रतीरे उपगच्छति, स्वसखीजनसमेता, चम्पकवने स्थिताः। एतेषां त्रिंशद् शुभलक्षणानि क्रमशः वर्णितानि। अधुना संसारोपयोगिनी संहितांशः श्रोतव्यः। चैत्रशुक्लप्रतिपदि या तिथि पतति, सा राजन्याः परिगण्यते। तत्र सूर्य उदये स्वामी; चन्द्रः मध्यमः वा उत्तमः भवति। सूर्यदोषे, सूर्यपुत्रे वा हीनः स्यात्, तदा तद्बलं दुर्बलं वा विज्ञाय वक्तव्यम्। यदि सूर्यचक्रे कल्मषं दृश्यते, तदा रोगः, भ्रमः, चौर्यं, धननाशश्च भवति। यदि सूर्यचक्रं धूम्रवर्णं, स्फुलिङ्गयुक्तं दृश्यते, तदा लोकविनाशः सूच्यते। एवं, भगवन्, शास्त्रस्योक्त्या ग्रहचिह्नैः, शुभाशुभैः, रूपलक्षणैश्च आयुर्मरणं च निश्चीयते, शुभाशुभफलानि च विविच्यन्ते।