अत्र गणनायाः आधारः, अङ्गुल्यादिभिः आरभ्य, उत्पन्नः दृश्यते। अन्यत्र तु शिखरं कथनीयम्, यत्र बलस्य चिह्ननं तथा अङ्गुल्याः आकर्षणं दृश्यते। ये विकृताङ्गेन, अग्निना, भक्त्या च संस्थिताः, प्राप्ताधारसङ्गमेन रहिताः सन्ति, तेषां विषये विवृत्तिः अस्ति। ग्रन्थिसंयुक्तानां च अग्रन्थिसंयुक्तानां मध्ये विवृतिः मार्गभेदेन विभज्यते। यदा उत्खननं अप्रस्तुतं भवति, तदा दक्षिणदिकाद्याः संयोगबिन्दौ मिलनं सम्पद्यते। यदा पृथक्त्वं आधारितं भवति, तदा अर्थः सुस्पष्टः भवति, सूर्यसंयुक्तसन्धिवत्। यदा द्वे आवर्तनं चक्रे समे भवतः, तदा 'समधारितम्' इति कथ्यते। ततः, यदा उभे समे, तदा मिलनं अर्धार्के सम्पद्यते, सूर्यसंयुक्ते। तयोः क्रमशः गमनागमनं गणितकालनिर्णयेन निश्चितं भवति। यदि सूर्यस्य आवर्तनं अधिकं, तदा मिलनं अग्रे गच्छति। यदा चन्द्रस्य आवर्तनं भिन्नं, यदि विचलनं शुद्धीकृतं, तदा तद् विशुद्धं भवति। तद् अर्धार्के, वातप्रदेशे, ग्रहणीयचन्द्रस्य विषये सम्पद्यते। चन्द्रस्य ग्रसनात् सूर्यः फलविहीनः भवति, अङ्गुल्यादिदिशादिवत्। एषा क्रिया पुनः पुनः क्रियते, यावत् उभयोः आवर्तनं समं भवति। यदि न्यूनता अस्ति, तदा रात्रौ प्रभावः; यदि अधिकता, तदा तस्मिन्नेव काले। षष्टिः नाडिकाः, चन्द्रग्रसनात् प्राप्ताः, मिलनस्य कालमानानि। तयोः ग्रसनयोः मध्ये प्राप्ता अर्धकालः नाडिकादिवत्। तस्य सम्पाद्यकालः तयोः संयोगः इति कथ्यते। अग्निवद् दीप्तरूपः सः सर्वकर्मसु निन्दितः। अहं चिन्हनिर्देशात् उचितकालारम्भात् जातिं वक्ष्यामि। काले द्वे जानु, जङ्घा, पादौ च तस्य अङ्गानि सन्ति, कर्मादिभिः सह। मेषादीनां राशीनां अधिपतयः सूर्यः, चन्द्रः, ग्रहाः च अन्ये। प्रथमपञ्चमनवमस्थानां अधिपतयः त्रिकोणाधिपतयः इति कथ्यन्ते। द्विस्वभावराशिषु तृतीयदशांशाधिपतयः विपरीतक्रमे सन्ति। द्वादशभागाधिपतयः स्वराशे आरभ्य राशिसहिताः ज्ञेयाः। शेषाः दिनाधिपतयः; उभयमपि विचार्यते—तिमिः क्रूरः, सौम्यः, पुंलिङ्गः च। मेषादयः पूर्वे स्थिताः प्रत्येकं स्वस्थानानि गच्छन्ति। उच्चस्थानानि द्वौ त्रयः वा अंशाः, तिथयः, शराः, नखाः, विभागाः च संबद्धानि। चलराशिषु द्वादशस्थात् श्रेष्ठः समूहः रूपसम्पन्नः। चतुर्थः चतुरस्रः, अष्टमः मृत्युत्रिकोणः, नवमपञ्चमौ त्रिकोणौ। राजाः, कीटाः, पशवः च कोणस्थाने शक्तिमन्तः क्रमशः। रक्तः, श्वेतः, शुकपिच्छवर्णः, पीतः, धूम्रः, पीताभः च तेषां वर्णाः। समता, कीर्ति, तिर्यग्गमनं द्वितीयस्थाने दृश्यते; तत्र सूर्यः अधिपतिः। जीवः ज्ञानं सुखं सूचयति; शुक्रः कामं; सूर्यपुत्रः दुःखम्। सूर्यपुत्रः मन्त्री, चन्द्रपुत्रः सेवकः, ज्योतिषश्रेष्ठैः पूजितः। शची, कौधि, पारवस्य वर्णाः श्वेतः, पीतः, हरितः। क्षयचन्द्र, सूर्य, मङ्गलजन्मा पापः; बुधः पापसंयुक्ते पापः। भूमिपुत्रादयः मयूर, भूमौ, जले, वायौ च निवसन्ति। शनिराश्यधिपः चाण्डालाधिपः; राहुः विदेशाधिपः। देवाः इन्द्रः, अग्निः, रैवतः, भूका, सखा, अधिपतयः च।