एवं तत्र पूर्णस्य समापनं मध्ये परिगण्यते, अमावास्यायाः अन्ते तु तस्य भागस्य त्रिगुणं भवति। तं भागं तस्य दिशया गुणयित्वा द्वयं न्यूनं कुर्यात्, अर्धार्कं च योजयित्वा हरिः सम्पद्यते। हर्याश्रयः सुवर्णं निर्दिश्यते; त्रिगुणितभागेन मितिं एकं संयोगयेत्। बाणस्याश्रयः षड्गुणन्यूनः, तत्रापि मितिमेकं योजयित्वा त्रिगुणं भागं समाचरेत्। षड्भिः शब्दचन्द्रचिह्नैः, भक्तनमस्कारानमस्कारदिग्भागैः मितिं विनिर्णीयते। आवृतावस्थायां पत्रं तु अर्धकालत्रयभागसंयुक्तं संस्थाप्यते। तयोः गणनया अर्धकालः प्रकाशते। सूर्याद् न्यूनौ लोकनाथौ, नवपञ्चदशभागयुक्तौ। आदौ ग्रहमण्डलं दृष्ट्वा, तस्याश्रयं नेत्राभ्यां निरीक्ष्य— अस्तमिते तु स मिश्रितः ज्ञायते, आगमविगमनकालं प्राज्ञैः निर्धार्यते। गणनाश्रयः अङ्गुल्यादिरुत्पद्यते। अन्यत्र च शिखरं वक्तव्यं, बलचिह्नाङ्गुल्यङ्कर्षणात्। विकृताङ्गाग्निभक्तिनिष्ठिताः, लब्धाश्रयसंयोगवर्जिताः। ग्रन्थिग्रन्थिविवरं मार्गभेदेन विभज्यते। अनुद्गृहीते विवरे, दक्षिणादिदिग्भ्यः संयोगः सम्पद्यते। विभागाश्रये स्फुटार्थः स्याद्, सूर्यसंन्धिषु यथा। यदा वृत्ते द्वे समे, तदा समधृतमिति कथ्यते। तत्र द्वयोः समत्वे, अर्धचापे संधिरार्कसंयुक्तः सम्पद्यते। तयोः क्रमविक्रमौ गणितकालानुसारं निर्णीयते। सूर्यगत्यधिके, संधिः अग्रे गच्छति। चन्द्रगत्यन्तरे, विचलनं शुद्धं चेत्, तदा शुद्धिः सम्पद्यते। चापान्तर्गतं तद्विद्युत्प्रदेशे, ग्रस्तव्यचन्द्रस्य। चन्द्रग्रहणेन, सूर्यः फलेभ्यः, अङ्कदिगादिभ्यः वियुज्यते। एषा क्रिया पुनः पुनः क्रियते, यावत् तयोः गत्योः समता। न्यूनतायां, रात्रौ स्पर्शः; अधिके, तस्मिन्नेव काले। षष्टिः नाडिकाः, चन्द्रग्रहणात् लब्धाः, संधिकालमितिः। यत्र तयोः ग्रहणयोः मध्ये अर्धकालः, नाडिकादिसमः। तस्य सम्प्राप्तिः तयोः संयोगः कथ्यते। स ज्वलनरूपः सर्वकर्मसु निषिद्धः। अधुना जातकं वक्ष्यामि, राशिनाम् उपदेशकालाद्यादारभ्य। समयस्य जानुर्गुल्फपादौ अङ्गानि, क्रियादिभिः सहितानि। मेषादीनां राशीनां अधिपतयः सूर्यचन्द्रादिग्रहाः। प्रथमपञ्चमनवमस्थानां स्वामिनः त्रिकोणेशाः स्मृताः। द्विस्वभावराशिषु तृतीयदृक्काणेशाः प्रतिलोमक्रमेण निर्दिष्टाः। द्वादशांशाधिपतयः स्वस्वराश्यादारभ्य राशिसंयुक्ताः ज्ञेयाः। शेषाः दिननाथाः, तिमिः क्रूरसौम्यपुंलिङ्गः इति। पूर्वस्थिताः मेषादिराशयः स्वस्थानगताः स्वगतिं यान्ति। उच्चस्थानानि द्वित्र्यंशतिथिबाणनखविभागैः संयुक्तानि। चलराशिषु द्वादशस्थानात् श्रेष्ठः समूहस्य रूपसम्पन्नः। चतुर्थं चतुरस्रं, अष्टमं मृत्युत्रिकोणं, नवमपञ्चमे त्रिकोणानि इति। एवं शास्त्रे निर्दिष्टानां गणनानां क्रमः, ग्रहचापसंयोगविभागश्च, यथाक्रमं व्याख्यातः।