शनि ग्रहस्य रूपाणि षट्, पञ्च, चन्द्ररूपाणि तथा सर्पस्यापि रूपाणि निर्दिष्टानि सन्ति। ग्रहद्वयस्य वामभागे तेषां स्वाग्निः, संयमः, अश्वः, दशरूपाणि च विधीयन्ते। वसूनां रूपे द्वे, अष्टौ, पर्वतरूपाणि, सप्त पर्वततिथयः च युगे दृश्यन्ते। तिथिक्षये द्वे, अष्टौ, व्योम, शराः, अश्विनौ च रूपाणि भवन्ति। मासेषु षट्, त्रयः, अग्निः, वेदः, अग्निः, पञ्च, दीप्तिरश्मयः च निर्दिष्टाः। मंगलस्य वेदः स्वः, बुधस्य अष्ट ऋतवः अग्नयः च विधीयन्ते। शनौ गोः अग्निः च ग्रहद्वयस्य रूपे गण्ये। कृतयुगे पर्वतः, चन्द्रः, जयः, एकः शब्दः, अग्निः, हर्षः च विधीयन्ते। अधुनातने युगे वर्षाणां नामानि ग्रहानुसारं दत्तानि। पृथक् च मासाः चन्द्रमासाः सूर्यमासानुसारं विभक्ताः। द्विः तिथिक्षयः आचर्यते, चन्द्रदिने विभक्तानि। सावन, सौर, चान्द्र, अन्यानि दिनानि, मासाः, वर्षाणि एवम् उच्यन्ते। मासानां, वर्षाणां, दिनानां संख्या तेषां रूपैः संयुक्ता द्विः अथवा त्रिः गुणिता भवति। दिनानां योगः पक्षसंख्यया विभक्तः, तदनन्तरं अशुभदिनसंख्यया गुणितः। एवं, ये पूर्वपापं संचितवन्तः, ते शनैः वा शीघ्रं वा फलम् अनुभवन्ति इति कथ्यते। पृथिव्याः परिधिः अष्टशतयोजनानि मितिः, कर्णमूलविस्तारार्थं द्विगुणिता। पृथिव्याः वास्तविकपरिधिः कर्दं स्वस्वसाइनं तथा त्रिज्यया गुणित्वा लभ्यते। कालमानगणनाफलम् ग्रहानुसारं व्यवस्थितव्यं। राक्षसयोगिनां निवासः पर्वतद्वयमध्यरेखायाम् स्थितः इति कथ्यते। सप्ताहदिनानि वाक् आरम्भे यत्र, तत्र क्षयः अर्धेन अधिकः इति। भोगः इच्छानाडीसंख्यया गुणितः, षष्ठ्यंशः कालारम्भः। दक्षिणोत्तरे चक्रे अष्टाशीत्यंशाः चिन्हिताः। तत्र निवासः जीवज्याया द्विगुणेन, मंगलज्याया त्रिगुणेन निश्चितः। राशेः अष्टमांशः प्रथमा अर्धज्या इति कथ्यते। उत्पादान्यनुक्रमेण प्रथमेन विभज्य, फलानि संयुज्य, समष्टिः प्राप्तव्या। सप्तमुखानि चन्द्रः च महती विक्षेपज्या भवति। ग्रहसमीकरणोत्तरं, शनैः शीघ्रं च बिन्दु समीकर्तव्यम्। यदा कक्षाज्या गतवती, विषममार्गे पादस्थले अधारः भवति। अंशानि वास्तविकमूल्यानि विभज्य, गता कक्षाज्यापिण्डः फलरूपेण लभ्यते। तदाप्तं फलम् गता कक्षाज्यापिण्डे योजनीयम्। यदा ज्या मितिहीनः, तदाप्तं फलम् ज्यापिण्डे योजनीयम्। ज्या निष्क्रान्तायां, शेषम् यथायोग्यं तस्य भेदरूपेण ग्राह्यम्। सूर्यस्य शनैः कक्षांशाः "मानवः" इति, चन्द्रस्य "शीतगो रदा" इति कथ्यन्ते। युग्मान्ते कक्षांशाः "खाग्निः", "सुरा", "सूर्य", "नवार्णव" इति। मंगलादीनां युग्मान्ते "शौघ्न्य", "युग्मान्त", "अग्नि", "दस्रक" इति कक्षांशाः। विषमराशेः अन्ते द्वितीयतृतीयमतानुसारं "विविश्वेय" "अपरवत" इति। विषमसमराश्यन्ते गुणाः भुजाज्या त्रिज्यायाः लभ्यन्ते। तस्मिन्गुणे भुजा, कोटि, ज्या तदन्यूनांशैः तदन्यूनकालनिमेषैः विभक्ताः। मकरादिसंक्रान्तौ केन्द्रे कोट्याः उत्पादः "धन" इति प्रसिद्धः। एवं कालगणनायाः, ग्रहाणां, मासानां, तिथीनां, भूमेः मितेः, ज्यायाः, कक्षांशानां, गुणानां च विविधा विवरणा शास्त्रानुसारं विधीयन्ते।