मुनिवर! समत्राख्यं कर्म प्रवदन्ति, यत्र स्थूलस्य नियमः स्थाने स्थाप्यते। तत्र द्रव्यं पृष्ठात् विषमसंख्यया शुद्धीकर्तव्यम्, यद् मूलमिति कथ्यते। तेनैव उत्पादेन पतितं द्रव्यम् एवं निग्नी नामापि शुद्धीक्रियते। परस्परग्रहणे पतने च अंशाः सम्यग् छेदनीयाः। अंशेषु यथावत् प्रमाणं विज्ञेयम्, हे मुनिश्रेष्ठ, ये विज्ञानस्य तत्त्वं चिन्तयन्ति। अंशान् समग्रात् निष्कृष्य तेषां स्वस्ववृद्धिं दातव्यम्। समेषु अंशेषु समापनं क्रियते, मुनिवर। परिणामः भिन्नांशानां व्यावृत्त्यादिव्यवहारेण लभ्यते—अपहरण, छेदन, पातन, गुणनैः। अवशिष्टं भागविभागे ग्राह्यम्, गुणनस्य नियमः योज्यः स्यात्। कर्मपदस्य सिद्ध्यर्थं प्रत्येकपदे शब्दः कार्यः, सर्वत्रापि शब्दः कर्तव्यः। आत्मऋणं स्वऋणं च प्रकाशनीयम्, राशिचिह्नप्राप्तये। अत्र अंशः न परिवर्तते; प्रतिलोमेन तु शेषः पूर्ववत् स्मृतः। इच्छितं दृष्टेन गुणयित्वा राश्यंशः प्राप्यते, न तु अनिर्दिष्टः। राश्यन्तरं समूहस्य अधिकं भवति; जातकः तयोः द्वयोः। एषां समूहः विभाग्यते, तेन एकः राशिः श्रेष्ठः स्मृतः। अन्ये समूहसंयोगे एकाः राशयः, तयोः समूहाश्च। द्वौ चेष्टकौ स्पष्टौ, गणने तु केवलं स्पष्टं ग्राह्यम्। दृष्टफले अर्धं न योज्यते; समूहीकृतं फलमेव गुणकः। एवं मूलगुणकः तयोः विभागेन लभ्यते, यथा स्पष्टे। इच्छितं प्रथमशेषेण गुणयित्वा फलं स्यात्, प्रतिलोमेन पृथक्। बहुषु राशिषु विभागेन फलं, लघुषु विभागेन च। कालः प्रमाणेन गुणितः, तच्च फलम् गतकालगुणनेन ग्राह्यम्। बहुषु राशिफलेन, अल्पराशिमासफलम् अधिकं भवति। क्षेपाः मिश्रिताः, पतिताः, संघटनेन विभागिताः, तथा फलं च। पूर्णः प्रवर्तते, तद्वदुत्तमः, तद्वद्वृद्धिसमूहः। एकः, तस्य फलम्, प्रधानप्रमाणं च श्रेष्ठगुणके। अन्यक्रियायाः श्रोत्रस्य पदं, शिखरं, श्रोत्रदोषः, समूहदोषश्च। द्वयोः राश्योः भेदं द्विगुणीकृत्य, तस्य फलं तयोः योगे योजयेत्। तस्मात् योगात् वर्गमूलफलं व्यासः स्यात्, मुनिश्रेष्ठ। व्यासः शरः स्मृतः; शरस्य दीर्घता व्यासात् शरनियमेन लभ्यते। एवं व्यासः अष्टभागेन विभाग्यते, यथा गणकविद्भिः कथ्यते। चतुर्थांशेन गुणयित्वा शरेण च, निष्कृष्य, चतुर्गुणं प्रमाणं लभ्यते। ज्या, शरः, चापज्या, वृत्तस्य वर्गः च, व्यासेन गुणितं विभाग्य च, मध्यमानं भवति। स्थूलमध्यमसूक्ष्मत्वं चिह्नविभागेन विभाग्य निश्चीयते। व्यासं जलगुणितं, पुनः अंगुलिप्रस्थलाघवेन गुणितं, तेन दीर्घता लभ्यते। पृष्ठं, दीर्घता, स्थूलता, परस्परं गुणयित्वा अंगुलिप्रमाणं स्यात्। ऊर्ध्वता, व्यासः, दीर्घता च, द्विजश्रेष्ठ, अंगुलिप्रमाणेन मीयते, नान्यथा। एवं पृष्ठदीर्घते गुणयित्वा हस्तप्रमाणं स्यात्। दीपः, यष्टिः, छिद्रं च, त्रीणि गुणयित्वा, मुनिश्रेष्ठ, यष्टिप्रमाणं भवति। यष्टिः दीपेन अधःछिद्रेण च गुणिता, दीपस्योन्नतिं ददाति, विपश्चिते। इति, मुनिवर, एषा गणितविद्या सूत्ररूपेण संप्रदत्ता, यथाक्रमं विज्ञानार्थिनां हिताय।