नारदाय भगवतः संक्षिप्तेन विधिना शब्दानां यथायोग्यनिर्णयः कथ्यते। एष निर्णयः धातु-प्रत्यय-आदेश-लोप-आगमैः क्रियते। यतो हि सर्वेषां शब्दानां पूर्णता च अनन्तता च अस्ति, तस्मात् नारद, कश्चन अपि तान् सर्वान् वक्तुं न शक्नोति। यस्य केवलस्य ज्ञानात् एव धर्मसिद्धिः प्रजासु जायते, तस्य विविधानि विषयाणि प्रवक्तव्यानि। तत्र सङ्ख्या, जातकं ब्राह्मण, तथा स्कन्धाख्या संग्रहाः; प्रश्नः, चन्द्रसूर्यग्रहणं, तथैव उदास्यं चोच्यते। जातके राशिभेदाः, ग्रहाणां उत्पत्तिः, जन्मसम्बन्धिनि च विविधानि विषयाणि भवन्ति। तत्र क्रिया, आयुः, अष्टवर्गाः, राजयोगाः, दिव्ययोगाश्च निर्दिश्यन्ते। ग्रहनिर्णये फलम्, मिश्रयोगाः, उपस्थापनयोगाश्च कथ्यन्ते। नष्टजन्मनिर्णयः, तथैव द्रेष्काणलक्षणानि अपि प्रतिपाद्यन्ते। तिथिदिननक्षत्राणां संयोगाः, अर्धतिथयः च ये कथ्यन्ते, चन्द्रस्य शुक्लकृष्णपक्षौ, सर्वनक्षत्राणां ऋतवः अपि विवक्ष्यन्ते। जातककाले प्रथमकर्णच्छेदः, कर्णवेधः, मुण्डनम्, कृपाणबन्धनादिकानि च क्रियन्ते। यात्रारम्भः, नगरप्रवेशः, आकस्मिकवृष्टिः, विशिष्टक्रियाश्च अपि उक्ताः। एकं, दश, शतम्, सहस्रम्, दशसहस्रम्, लक्षं च सङ्ख्याः निर्दिश्यन्ते। निरवरः, महापद्मः, शङ्कुः, समुद्रः इत्यादयः च गणनायाम् उपयुज्यन्ते। क्रमेण वा विक्रमेण वा, फलं यथेष्टं सञ्ज्ञाय समायोजनं कर्तव्यम्। यदि भाजकः शुद्धः स्यात्, हे मुनि, तदा लब्धं शेषेण गुणयित्वा फलम् लभ्यते। यदि तु शेषः विषमः स्यात्, विषमं त्यक्त्वा मूलं पृथग् स्थापयेत्। ततः स उत्पादः, ब्राह्मण, परित्यज्य पुनः मूलेन विभजेत्। समत्राख्यया क्रिया निर्दिष्टा, स्थूलस्य अपि नियमः तत्र एव स्थितः। अन्त्यविषमशेषेण धनं शुद्धीक्रियते, तत् मूलम् इति कथ्यते। तेन उत्पादेन, प्रहते अपि शुद्धिः कार्य्या, निघ्नी चापि। परस्परग्रहणच्छेदयोः, भागाः सम्यक् विच्छेद्याः। भागेषु प्रमाणं विज्ञेयम्, हे मुनि, ये शास्त्रार्थानुसन्धानशीलाः। समग्रात् भागान् अपाकृत्य, तेषां स्ववृद्धिभागाः योजनीयाः। समानभागे, अन्ते संयोजनं कर्तव्यम्, हे मुनि। भिन्नेषु भागेषु, व्यावर्तनच्छेदनाघातगुणनकर्मणा फलम् आगच्छति। भागविभागे शेषं ग्राह्यम्, गुणनस्य नियमः अपि योज्यः। पादसिद्धये, प्रतिपदे शब्दः कार्यः, सर्वत्रापि शब्दः कार्यः। स्वऋणं चात्मऋणं च प्रकाशयेत्, राशिलक्षणसिद्धये। अत्र भागः न परिवर्तते; प्रतिलोमे, शेषः पूर्ववत् भवति। इच्छितं दृष्टेन गुणयित्वा, राशिलब्धिः स्यात् न तु अनिर्दिष्टस्य। राशिविशेषे अन्तरं समूहस्य अधिकम्; जातस्य तयोः। अयं समूहः एकेन विभज्यते, एवं एकः राशिः श्रेष्ठः इति मन्यते। अन्ये समूहसंयोगे, एकैकाः राशयः, तयोः समूहाः च भवन्ति। द्वौ अन्वेषकौ प्रकटौ, गणनायां केवलं प्रकटः ग्राह्यः। दृष्टस्य उत्पादस्य अर्धं न योज्यते; समूहीकृतम् उत्पादं गुणकः भवति। तथैव, मूलगुणकः ताभ्यां विभक्तः, प्रकटवत् सिध्यति। इच्छितं प्रथमगृहीतशेषेण गुणयित्वा, प्रतिलोमे पृथक्कृतं फलं स्यात्। एवं नारद, एतेषां विविधानां विषयाणां तथा गणनाविधीनां संक्षिप्तेनैव ज्ञानात् धर्मसिद्धिः प्रजासु जायते, इति कथ्यते।