सगरः प्रतिदिनं कुशदर्भपुष्पादीन्यर्घ्यादीनि समाहृत्य सम्यगुपहारान् न्यवेदयत्। सः कृताञ्जलिः विनयपूर्वकं वदन्, अत्यन्तं श्रोतुकामः सञ्जातः—"एतन्मम सर्वं निवेद्यताम्, यतोऽहं श्रोतुम् उत्सुकः।" इति सः पुनः पितृविहीनस्य जीवतोऽपि मृतवत् स्थितिं स्मरन्, दुःखेनोक्तवान्—"यो जनः मातृपितृविहीनः, स सुखं न जानाति। अपुत्रस्य जन्म निष्फलम्, ऋणिनश्च तथैव। पतिविहीना स्त्री यथा, तथैव पितृविहीनः पुत्रः; पितृविहीनस्य सुतस्य वणिक् पशुविहीन इव। दयाविहीनं तपो यथा, तथैव पितृविहीनः पुत्रः; यथा च शृङ्गरहितः अश्वः, तथैव पितृविहीनः पुत्रः। एवं पितृविहीनः सुतः महता शोकभार्यः पीड्यते।" एवं पृष्टः सः सर्वं यथावृत्तं तस्मै निवेदयामास। ततः सः शत्रून् विनाशयितुम् दृढं संकल्पं कृतवान्। स मुनिना सह प्रस्थितः। स्नेहयुक्तः सगरः स्वगुरुं वसिष्ठं समुपेत्य, तस्मै सर्वं निवेदयामास, यो ज्ञानदृष्ट्या सर्वं वेद। तेनैव मुनिना वज्रसमानं खड्गं धनुष्च प्राप्तवान्। आशीर्वादैः सम्मानितः सः गुरुम् प्रणम्य त्वरितं प्रस्थितवान्। शत्रून् पुत्रपौत्रसहितान् स्वजनैः सह स्वर्गं प्रेषितवान्। केचन विनष्टाः, भीताः केचन पलायिताः। केचन तृणानि भक्षितवन्तः, केचन जनपदं प्रविष्टवन्तः। प्राणरक्षणाय शीघ्रं वसिष्ठं शरणं जग्मुः। सगरः गुप्तचरैः तद्वृत्तं ज्ञात्वा शीघ्रं स्वगुरोः समीपं गतवान्। ततः क्षणेनैव सः रक्षणं तथा शिष्यवाक्यं निषिद्धवान्। सर्वेऽन्धाः, श्मश्रुवन्तः, मुण्डिताः, वेदबहिष्कृताः च तत्र आसन्। तदा सगरः तपोमयस्य स्वगुरोः समीपे सस्मितं वदति स्म—"यावच्छक्ति पितृराज्यहरणकर्तॄन् हनिष्यामि। स एव सर्वनाशस्य हेतुर्नात्र संशयः। ये दुर्बलाः सन्ति, ते यदि परमधर्मं दर्शयन्ति, तर्हि तेषां बलाभावे एव तद्वर्तनम्। सर्पाणां सौम्यत्वे कदापि विश्वसनीय नास्ति; बलपराभवे तेषां स्वभावः शीघ्रं प्रकाशते। ये दुर्बलाः, ते सदा दीनवचनमेव भाषन्ते। दुष्टानां धर्मे वा समत्वे वा कदापि विश्वासः न कर्तव्यः। दुष्टायाः भार्यायाः विश्वसनेन पुरुषः मृतवत् एव, नात्र संशयः। सर्वान् एतान् दुष्टान् हत्वा, भवतः प्रसादेन अहं पृथिवीं भोक्ष्ये।" तदा वसिष्ठः सगरस्य शरीरे उभाभ्यां हस्ताभ्यां स्पृष्ट्वा उवाच—"एवम् अपि, मम वाक्यं शृण्वन् त्वं परां शान्तिम् अवाप्स्यसि। किं तव, पराजितानां वधेन कया कीर्तिः जायते? एवम् अपि, स्वदुष्कृतैः विनष्टान् पुनः किं हन्यसि?