पञ्चगवा, दशग्रामिन्, त्रिफला इति शब्दाः प्रचलितप्रयोगेण स्थिता इति विदितम्। ब्राह्मणेतरस्य तु ञिप् प्रत्ययेन न निर्दिश्यते; कुम्भकारादयः कृत्प्रत्ययेनैव रूपं गच्छन्ति। पञ्चगू, सुशीलपत्नीवान्, मध्याह्नः, पुत्रवान् इत्यादयः अपि एवं रूपनिर्माणेन भवन्ति। "भिक्षां हर", "गां हर" इति वाक्यानि उभे अपि वाक्यत्वेन स्वीक्रियते। रामकृष्ण, द्विज, द्वयम् द्वयम्, ब्रह्मैकम् इत्यादयः अपि ज्ञेयाः। एवं वेदवाक्येषु पञ्चविधाः धातुरूपाणि व्याख्यातानि सन्ति। कदाचित् ध्वन्यन्तरं भवति, कदाचित् ध्वनिलोपः अपि स्वीक्रियते। धातोः परं यः संयोगः स विशेषसंयोगः इति कथ्यते। गुह्यं स्वररूपं वा स्वरांशः वा यः, स पृषोदरशब्देन निर्दिष्टः। एवंरूपाणि वेदमन्त्रेषु बहुधा दृश्यन्ते; अत्र पुनः व्याख्यानं क्रियते। अपरं, ये दूरस्थाः सन्ति ते अपि गति इति शब्देन अभिहिताः। यानि निर्णेतुमशक्यानि, गर्भायादीनि च, तानि अपि एवं गृह्यन्ते। एतेषु यदा धर्मकर्ता अपवादं इच्छति, स अपि बहुत्वेन साध्यः। "रात्रिः", "विम्बी", "कद्रू", "अविष्टु" इत्यादयः वाजसनेयिनां शब्दाः सन्ति। देवा, सर्वदेवताधिपः च अपि अत्र संगृहीतः। "आवां शुद्धयेताम्", "नः मुखेभ्यः न आपद् आगच्छेत्" इति प्रार्थना अपि क्रियते। "हेम्ना", "नरः परमे व्योमनि" इत्यत्रापि एवम्। "तस्मै यज्ञः", "उपस्महे", "स्नात्वा गत्वा अस्थि पच" इत्यादीनि अपि उक्तानि। "पश्येत्", "स्थापयेत्", "भवेत्", "मापयेत्", "वर्धयेत्" इत्यादयः क्रियापदानि अपि दर्शितानि। "धत्ते" इत्याद्याः, "जनयति" इत्यादयः, "धारय" इत्यादीनि अपि तत्र सन्ति। "सारथिः", "नासारथिः", "नसत्" इत्यादयः, "अम्नर्भुव", "रथ" इत्यादयश्च अपि गण्यन्ते। "दत्वा", "धृत्वा", "स्वधनः", "पुत्रवत्", "नरैः स्तुतः" इत्यादयः अपि दृश्यन्ते। चतुर्विधबहुत्वात् क्रियाशीलता अक्रियाशीलता च जायते। "भू" इत्यादिदधातवः परस्मैपदत्वेन ज्ञेयाः, यथास्मृतम्। "अत्" इत्यादयः अष्टत्रिंशत् धातवः परस्मैपदाः, हे मुनि। "फक्" इत्यादिदलः पञ्चाशत् धातवः उदात्तस्वरेण निर्दिष्टाः। "गुप्" इत्यादिदलः द्विचत्वारिंशत् धातवः अपि उदात्तस्वराः कथ्यन्ते। "अण्" इत्यादिदलः सप्तविंशत् धातवः अपि उदात्तः। "मव्य" "मुखा" इत्यादिदलः द्विसप्ततिः धातवः उदात्तेन बद्धाः। "क्षुधा" इत्यादिदलः द्विपञ्चाशत् धातवः अनुदात्तस्वरेण पठ्यन्ते। "द्युता" इत्यादिदलः द्वाविंशतिः धातवः अपि अनुदात्ताः। अनन्तरं "ज्वलद्" इत्यादिदलः द्विपञ्चाशत् धातवः अपि उदात्ताः। अनुदात्ताः धातवः, "भा", "द्युत्" इत्यादयः अत्र उदात्ताः इति निर्दिष्टम्। "सद्", "आश्रय" इत्यादिदलः उदात्ताः; "कुचाद्", "वेद" इत्यादिदलः अपि उदात्ताः। "स्वरित्", "इच्छ्", "भृञ्" इत्यादिदलः चत्वारः स्वरिताः। "अष्टादश" इत्यादिदलः आत्मनेपदत्वेन दृश्यन्ते। "हृ" इत्यादिदलः परस्मैपदाः, "गुप्", "आ", "त्र" इत्येतयोः उभयपदत्वम्। "स्कम्भ्" इत्यादिदलः पञ्चदश धातवः अपि परस्मैपदाः। "पच्" इत्यादिदलः स्वरिताः परस्मैपदाः। "भू" इत्यादिदलः सहस्रषट् धातवः धातुसंज्ञया परिगण्यन्ते। एवं संक्षेपेण वेदवाक्येषु प्रयुक्ताः शब्दाः, धातवः, स्वराः, तेषां प्रयोगभेदाः च श्रद्धया, सूक्ष्मतया च निरूपिताः।