श्राद्धकर्मणि विधिपूर्वकं श्रद्धावान् पुरुषः गवां अजादीनाम् वा अग्नौ वा जलनिधौ वा पिण्डदानं सम्यग् दद्यात्। मासमेकं हविषा, संवत्सरं क्षीरपाकेन च तर्पणं कुर्वीत। क्रमेण मृगशृगालवराहशशादीनाम् मांसं दद्यात्। खरमांसं परमं शुद्धं, मधु तपस्व्यन्नं च तत्र प्रशस्यते। विशेषतः गयायां यः ददाति, स सर्वमन्तं प्राप्नोति। धर्मपत्नी, कन्याप्रकाशकाः, गवः, सुताः च पुण्यशालिनः—एतेषां दानं श्रेयस्करम्। ब्राह्मतेजस्सम्पन्नाः पुत्राः, सुवर्णरजतयुतं पात्रं च दत्त्वा, प्रतिपदादारभ्य चतुर्दशीं विहाय, यः श्रद्धया ददाति, स स्वर्गं, सन्ततिं, बलं, वीर्यं, भूमिं, ऐश्वर्यं च प्राप्नोति। समृद्धिं, राज्यं, व्यापारं च अन्यानि च लाभते। वित्तं, ज्ञानं, वैद्ये सिद्धिं, पात्राणि, जीविकां च लभते। कृत्तिकाभरण्यन्तरे यः ददाति, स सर्वकामान् आप्नोति। श्राद्धस्य देवताः—वासवः, रुद्राः, आदित्याश्च—एते पुत्राः स्मृताः। आयुः, सन्ततिः, धनं, ज्ञानं, स्वर्गः, मोक्षः, सुखानि च—एवं श्राद्धकर्मणि फलानि निर्दिष्टानि। इदानीं कल्पाध्यायविशेषेण अंशः कीर्तितः। हे मुनिश्रेष्ठ, यो विद्वान् कल्पाध्यायं चिन्तयति, यः श्रद्धया देवपितृकर्मणि शृणोति, स अत्रैव धनं, ज्ञानं, कीर्तिं, सुतान्, श्रेष्ठां गतिं च प्राप्नोति। अधुना संक्षेपेण वक्ष्यामि; सावधानः शृणु। वेदस्य आरम्भः सिद्धरूपेण प्रदर्श्यते। तत्र प्रथमं ‘स्वौजसः’ नाम, यत् प्रातिपदिकस्वरूपं स्यात्। प्रातिपदिकं नाम, यत् अर्थवत्, धातुप्रत्ययहीनं च। द्वितीयं कर्मणि, संयोगिनि मध्ये सति, कथ्यते। यः कर्ता, तेन कृतं भवति; स एव कर्ता। यस्य दानाभिप्रायः, स प्रतिग्राहीति कथ्यते। यतः किमपि निर्गच्छति, येन गृह्यते, यतः अपाक्रियते, तत्र सप्तमी विभक्तिः ‘ङि’ ‘सु’ च योगे प्रयुज्यते, या अधिष्ठाने प्रयुज्यते। इष्टानिष्टयोः अपादानं ज्ञेयम्। एतेषां योगे द्वितीया कर्मप्रवचनीयैः प्रयुज्यते। मध्येपदेषु, सहार्थे, हीनार्थे च ‘उप’ अपि स्मर्यते। जडेषु, मानसिककर्मणि, अवमानार्थे च द्वे विभक्ती उपयुज्येते। चतुर्थी प्रयोजनार्थे, ‘तुमुन्’ प्रत्ययार्थे च भवति। सप्तमी कालावस्थायाम्, षष्ठी च तत्रापि युज्यते। विशेषणार्थे द्वे विभक्ती, हेतौ षष्ठी प्रयुज्यते। हिंसार्थकधातुषु, करणकत्रृकृतकर्मणि, एतेषां प्रयोगः स्यात्। ‘भू’ आदि धातुषु दश लकाराः स्वीकृताः। ‘मि’, ‘वस्’, ‘मस्’, ‘सः’ आत्मनेपदस्य; ‘पा’, ‘ना’, ‘म्’, ‘प’, ‘ने’, ‘दम्’ परस्मैपदस्य। ‘ए’, ‘वहे’, ‘मह’ परेषां, विशेषतः विधिलिङादिषु, उपयुज्यन्ते। मध्यमपुरुषः ‘युष्मद्’ द्वारा, उत्तमः ‘अस्मद्’ द्वारा दर्श्यते। ‘लट्’ वर्तमानकाले, अतीतेऽपि अनद्यतनकाले प्रयुज्यते। एवं, श्रद्धायुक्तः पुरुषः श्राद्धकर्मणि यथाविधि कृत्यं कृत्वा, वेदविज्ञानस्य आरम्भं च सम्यक् विज्ञाय, सर्वार्थसिद्धिं प्राप्नोति।