एकदा कश्चन धर्मात्मा गृहस्थः पितृयज्ञस्य विधानं कर्तुं संकल्पयामास। सः प्रथमतः सन्तुष्टये क्रमशः आरत्याः दानस्य च सम्यक् विधानं कर्तव्यमिति मनसि निधाय, अमावास्यायाम्, अष्टकायाम्, शुक्लपक्षे, कृष्णपक्षयोः च यथाक्रमं कर्माणि समाचरन्। व्यतीपातकाले, हस्तिच्छायायाम्, चन्द्रसूर्यग्रहणे च विशेषतया विधिं पालयेत् इति स्मरन्। वेदेषु श्रेष्ठः यो ब्रह्मनिष्ठः विद्वान् युवान् सः अत्र प्रमुखः इति ज्ञात्वा, स्वसुः पुत्रः, होतृ, जामाता, यजमानस्य श्वशुरः, मातुलः च यथाक्रमं आमन्त्रयेत्। ये कर्मनिष्ठाः, तपस्विनः, पञ्चाग्निहोत्रिणः, ब्रह्मचारिणः च, तेषु श्रद्धां दद्यात्। रोगिणः, विकलाङ्गाः, एकाक्षः, पुनर्भर्ता, वेतनाध्यापकः, क्लिबः, कनीयसीं दूषयिता, शप्तः, मातापितृगुरुत्यागी, कूपभोजी, शूद्रपुत्रः च—एतेषां तु आमन्त्रणं न कुर्यात्। सः स्वच्छः संयतः च सन्, ब्राह्मणान् पूर्वदिने आमन्त्रयेत्। अपराह्णे, सम्यक् पूजां कृत्वा, आगतान् यथाविधि सत्कुर्यात्। दैवकर्मणि समर्थान् ब्राह्मणान्, पितृकर्मणि तु अपि अपिण्डितान् आमन्त्रयेत्। दैवकर्मणि द्वौ, पितृकर्मणि त्रयः, जलकर्मणि एकं नियोजयेत्। ततः हस्तप्रक्षालनाय जलं दत्वा, आसनाय कुशान् दद्यात्। अनन्तरं, शुद्धिपवित्रेण सहितं यवाः पात्रे क्षिपेत्। 'या दिव्या' इति मन्त्रेण पादप्रक्षालनार्थं जलं हस्ते पातयेत्। अनन्तरं, आपसव्यं कृत्वा, दक्षिणेन पितॄन् प्रदक्षिणीकुर्यात्। तान् आवाह्य, अनुमतिं प्राप्य, 'इमे नः सम्प्रयान्तु' इति उच्चारयेत्। यवेन सह अर्घ्यं पात्रे विधिवत् समर्पयेत्। हविष्यं घृतसिक्तं गृहीत्वा, होमाय याचेत्। शेषं हविर्भागं पात्रेषु सम्यक् विनियोजयेत्। भोजनं दत्त्वा, 'एषा पृथिव्याः पात्रम्' इति उक्त्वा तद् पात्रं संस्कुर्यात्। गायत्रीं व्याहृतिभिः सह, 'मधुवाता' इति ऋचं च पठेत्। न कोपेन न शीघ्रता, अग्नये हविर्दत्त्वा, नैवेद्यं समर्पयेत्। भोजनग्रहणानन्तरं, तेषां तृप्तौ, शेषे अनुमत्यां च लब्धायाम्, दक्षिणाभिमुखः तिलयुतं सर्वं भोजनं गृह्णीयात्। एवं मातामहानां जलं पानाय दद्यात्। शक्त्यानुसारं दानं दत्वा, 'स्वधा' इति मन्त्रं उच्चारयेत्। 'स्वधा' इति उक्ते, ते 'एवं भूयात्' इति वदन्ति, ततः सः भूमौ जलं सिञ्चेत्। 'दातारः वृद्धिं यान्तु, वेदाः कुलं च समृद्धिं यान्तु' इति शुभवचनैः तान् सम्बोधित्य, सः प्रणम्य विसर्जयेत्। यत्र पात्रे प्रथमतः अर्घ्यं दत्तम्, तस्मिन्नेव तान् प्रदक्षिणीकृत्य, तदर्पितं भोजनं स्वयं भुञ्जीत। एवं प्रदक्षिणेन, नान्दीमुखपितॄन् वृद्धिकर्मणि सत्कुर्यात्। एकस्मै दिव्याय पित्रे एकेनैव पवित्रेण अर्घ्यं दद्यात्। अनन्तरं, अनन्तकर्मणि ब्राह्मणस्य विसर्जने काले, सुगन्धितस्सिद्धोदकचतुर्पात्रं तिलयुतं स्थापयेत्। समांशानां द्वाभ्यां, शेषम् पूर्ववत् आचर्येत्। येभ्यः सपिण्डता संवत्सरे जायते, तेषां स्थैर्यदिने, मासे मासे च संवत्सरपर्यन्तं कर्म कुर्यात्। एतद्विधिना धर्मात्मा गृहस्थः पितृयज्ञं सम्यक् सम्पादयेत्।