यो वेदस्य प्रथमाङ्गं विज्ञायति, स ब्रह्मणि योग्यत्वं प्राप्नोति। केवलं ज्ञानस्य प्रभावेन पुरुषः कर्मसु कौशलं लभते। अत्र चतुर्थः आङ्गिरसः, पञ्चमः शान्तिकल्पः इति निर्दिष्टम्। नक्षत्रकल्पे यत् विधीयते, तत् अपि अत्र ज्ञेयम्। धर्मार्थकाममोक्षप्राप्तये तद् विस्तीर्णं शिक्ष्यते। तानि सम्हिताकल्पे सत्यम् अवलोकयद्भिः ऋषिभिः निर्दिष्टानि। मायाविधेः प्रक्रियाः स्वयम्भुवा विधीयन्ते। एवं च, दिव्यानां शान्तयः पृथग् उपदिष्टाः। एषां भेदाः अपि शाङ्खेषु पृथग् स्थापनम् प्राप्ताः। अहं ते व्याख्यास्यामि, द्विजश्रेष्ठ, एकाग्रचित्तेन शृणु। कण्ठं विध्य तौ शुभदं जनयतः। ततः शब्दः उच्चार्यः; स अनन्त्याय गण्यते। कर्माणि यानि हीनानि अथवा अधिकानि, अपि च अनिष्टानि, तानि निष्फलानि भवन्ति। तेषां रक्षणाय परिशुद्धेः प्रक्रिया विधीयते। हीनाधिककर्माणि न कर्तव्यानि—एषा विधिः। तत्र, नारद, गोमयेन लेपनं कर्तव्यम्। यज्ञार्थं तु गोमयं न आनयेत्, इति उक्तम्। तेषां निष्कासनाय निष्कर्षणं सिफारिश्यते, द्विज। अस्थिशल्यापाकरणार्थं ब्रह्मणा एषा विधिः प्रतिपादिता। तस्मात्, जलाभिषेकः ऋत्विजा उपदिष्टः। शुभदायकमृद्भाण्डे जलं प्रोक्ष्य स्थापयेत्। वेदिकायां स्थाप्य अग्निं समिधा युक्तं स्थापयेत्। तेषां रक्षणाय तस्मिन् दिशि ब्रह्माणं स्थापयेत्। यजमानः पूर्वदिशि तिष्ठेत्, ब्राह्मणाश्च सर्वे, नारद। यदि कर्ता उदासीनचित्तः भवति, कर्म विफलम्; एषा नियमः। ऋत्विजां तु न बन्धः, यथोपलब्धं पूजनीयम्। घृतपात्रं त्र्यङ्गुलं स्यात्, पिष्टकपात्रं षडङ्गुलं च। स्रुवा षडङ्गुलपरिमिता, स्रुचः साढित्र्यङ्गुला। प्रक्षणीस्य उत्तरदिशि प्रणीतेषु पात्रं स्थापयेत्, अष्टाङ्गुलपरिमितम्। समीपे प्रणीते पात्रे जलं पूरयेत्। कुशान् प्रसार्य, धीरः तत्र पात्रं स्थापयेत्। त्रीणि पवित्रच्छेदनानि कुशरूपेण भवन्ति। एतेन कर्म परमपुण्यदं भवति, शुद्धं च इति कथ्यते। चक्रनिर्मितं पात्रं असुरं, मृन्मयमिति गण्यते। स्रुवा सर्वाणि कर्माणि, शुभाशुभानि, क्रियन्ते। अग्रे प्रयुज्यमाने वैधव्यं, मध्ये पुत्रहानिः। अग्निः, सूर्यः, सोमः, विरिञ्चिः, अनिलः, यमश्च—एते। अग्निः वित्तनाशं करोति, सूर्यः रोगदायकः। अनिलः वृद्धिदः, यमः मृत्युं ददाति इति कथ्यते। आदौ सर्वशाखायुक्तं पात्रं स्यात्, ततः पञ्चशाखायुक्तं स्थापयेत्।