अथ कथामिमां श्रद्धया शृणु। यथा वर्णाः ‘इ’ तथा ‘उ’ च, दोषयुक्ताश्च वर्णाः सम्यक् गणनीयाः। ततः अन्त्यनासिकः, अनुस्वारः, कण्ठनासिकः चापि विचार्याः। यद् उक्तलक्षणयुक्तं तद् एव परिभाषितं; अन्यत् विपुला इति कथ्यते। एतेषु संयोजनेषु, वर्णाः दीर्घा गुरवः ज्ञेयाः। यत्र विवृतरूपं दृश्यते, तद् स्वस्य स्वरस्य पुरतः तिष्ठति। शब्दानां स्वरलक्षणानि अष्टधा विज्ञेयानि। मध्ये उन्नतं, स्वरितं, द्विः उन्नतं—एते शब्दानां अष्ट नामानि। सर्वे ये संग्रहस्थाः, आद्येन उन्नतेन स्वरितेन स्पृष्टाः। यत्र केवलं स्वरितः अस्ति, तत्र मृदु स्वरः योजनीयः। अत्र उच्यते—वैश्यानां किल श्रेष्ठता; यदि कस्यचित् वर्णस्य उच्चारणं न दृश्यते, तदा तस्य व्याकरणानुसारं वाक्यं स्थापनीयम्। सामगीतिषु उच्चारणं मन्दं भवति; स्वरसूक्ष्मत्वात् न ज्ञायते। यदा माला जीर्णा जाग्रति, ब्राह्मणः तत्त्वं चिन्तयेत्। यावत् स्थायिन्याः रात्रिः मध्ये अस्ति। वाक् संयम्य, प्रातःकाले उत्तिष्ठ्य, द्विधान्यं तण्डुलं भक्षयेत्। सर्वे कांटकीयाः वनस्पतयः पुण्याः, दुग्धदायकाः प्रसिद्धाः च। वर्णान् सम्यक् उच्चरेत्, यथा पूर्वनदीं तरति। एते अग्निहोत्रात् उत्पन्नाः, तथा उचितः शब्दः उत्पाद्यते। मधु घृतं च पीत्वा, शुद्धः भूत्वा, तदा वदेत्। सप्त मन्त्रान् न विलोप्य, इच्छया वाक् वदेत्। स्वरस्य वर्णस्य च माधुर्यम् नष्टं—नात्र संशयः। दूषितस्थानात् आगतम्, दग्धं वा, अशुद्धवर्णैः भक्षितं—तस्य दोषात् मुक्तिः न, यथा पापिनः पापात्। ब्रह्म मधुरया स्वक्लिष्टया वाचा प्रकाशितं भवति—not नासिकया, न स्थूलोष्ठया, न सर्वनासिकैः। यो वाक् काकुत्थितः वा, बन्धितजिह्वः वा, तस्यापि विधीनां पाठनं योग्यं। किन्तु, सुपुष्टोष्ठवर्णान् उच्चरेत्। यः मन्दः, रोगी, विक्षिप्तचित्तः—ते शनैः पथं यान्ति, न योजनात् परं गच्छेयुः। अपि गरुडः, यदि न गच्छति, एकं पादं न प्रचलति। यथा बधिरस्य वाक्, वा कुशलायाः स्त्रियाः विरोधदृष्टया। सहस्ररूपेषु अपि, सा संशयस्थिता। सा सभामध्ये न प्रकाशते, यथा वृद्धगर्भस्थिता स्त्री। दिवसं दानाध्ययनकर्मभिः फलवद् कुर्यात्। तत्र न बलं, न सामर्थ्यं, न यत्नः कारणं। वाक् जिह्वाग्रं आगच्छति, यथा जलं उच्चस्थानात् निम्नं प्रवहति। येषां ज्ञानकामनाः, तेषां निद्रा नेत्रेषु दीर्घं न तिष्ठति। ज्ञानार्थी अपि समुद्रं तरति, यथा गरुडः वा हंसः। सः धनिनः ज्ञानं प्राप्नोति, यथा राक्षसात् ग्राह्यं। ते न लोकशब्देन विक्षिप्ताः, न स्वसुखस्य प्रतीक्षां कुर्वन्ति। एवं गुरुं सेवमानः तद् ज्ञानं प्राप्नोति, यद् गुरौ वर्तते। अथवा, ज्ञानात् ज्ञानं लभ्यते; अन्यथा न जायते। यथा काकवन्ध्या युवत्याः, तस्य फलं न भवति। एवं शास्त्रस्य गूढार्थः, वर्णस्वरनियमः, ज्ञानस्य साधनं च, श्रद्धया अनुवर्तनीयः।