निषादः नाम्ना तस्य कारणं तु तत्र नादाः स्थिराः भवन्ति, अतः एव निषादः इति कथ्यते। अस्य देवता सूर्यः, तेन सर्वान् अधिगच्छति। वीणानां संप्रदायेषु दारवी तथा गात्रवीणा इति द्वे प्रकारे स्तः। गात्रवीणा इति तस्य नाम, यस्यां सामगाः गायन्ति। गायनकाले हस्तौ संयोज्य, जानुयोरुपरि स्थाप्येताम्। प्रथमं प्रणवम् उच्चार्य, ततः व्याहृतयः शीघ्रं पठनीयाः। सर्वाङ्गुलीनि प्रसार्य, नादमण्डलं सम्यक् व्यवस्थितव्यम्। अङ्गुल्यः पृथक् स्थाप्याः, तेषां मूलं न स्पृशेत्। द्वौ वा अधिकमात्रौ वृद्धाः ये भवन्ति, तेषां विभागः विभागविदा कर्तव्यः। यत्र त्रीणि रेखाः दृश्यन्ते, तत्र सिद्धिः सूचनीया। प्रकरणस्य अन्ते, सामनां च ऋक् मन्त्रेषु, तिलपरिमितं अन्तरं कर्तव्यम्। अत्र, विद्वान् शरीरस्य किञ्चिद् अङ्गं न कम्पयेत्। मेघमध्ये विद्युत् यथा, मणिमालारूपेण प्रकाशते। कूर्मवत् अङ्गानि संहृत्य, मनः च दृष्टिं च एकाग्रतया नियोजयेत्। हस्तं नासिकाग्रे धारयित्वा, गौःकर्णसदृशं स्थापयेत्। शब्दाः सम्यक् उच्चार्याः, हस्तेन च मुखेन च। न अतिबलवान् वक्तव्यम्, न च अतिस्वल्पम्; न गायेत्, न च कम्पयेत्। मत्स्यानां गतिः यथा न दृश्यते, तथा। दध्नि घृतं यथा, दारुषु अग्निः यथा, एवम्। नादानां संधौ, एकात् अन्यं प्रति, सुगमं संक्रमणं भवेत्। यः नादः न उच्चारितः, यः लंघितः, यः भग्नः, अथवा विषमस्पृष्टः, तस्य दोषः। यः नादः स्वस्थानात् विगच्छति, अथवा स्वमात्रात् अतिक्रान्तः, तस्यापि दोषः। अभ्यासे शीघ्रगति, प्रस्तुति समये मध्यमगति। एवं, पठितं पाठ्यं, पाठविद्यायाः शिष्यैः पाठनीयम्। उच्चनादस्य स्थानं शिरसि, प्रथमस्य ललाटे। चतुर्थस्य स्थानं जिव्हायाम्, अधोनादे। अङ्गुष्ठः यदा उच्चतमः, तदा प्रथमं नादं जनयति। षष्ठः नादः अनामिकायाम्, सप्तमः धैवतः कनिष्ठायाम्। अन्तरालस्य अभावः, मध्ये स्थितिः, तथा सततं परिवर्तनं—एते नित्याः। देवाः उच्चनादेन जीवन्ति, मानवाः प्रथमेन। अन्धजाः तथा पितरः चतुर्थेन। अतिक्रान्तमन्दनादेन स्थावरजङ्गमाः सर्वे तिष्ठन्ति। ये दीप्ताः, विस्तारयुक्ताः, करुणाः, तथा मृदु-मध्यमाः अपि। दीप्तिः अधोनादे, द्वितीयेन, तथा चतुर्थेन। द्वितीयस्य अन्तरालाः स्मृताः मृदु, मध्यम, विस्तारयुक्ताः। विस्तारः अधोनादे, मृदुता विपर्यये। द्वितीयस्य यः संयतः, तस्योत्तरं उच्चतम्। अत्र संयतः चतुर्थेन गच्छन्ति। अतिक्रान्तं उच्चान्तरं न कर्तव्यम्, न च नदान्तरम्। गमनं द्विविधम्—शब्दान्ते संधिः, साहस्प्रसारणं च।