कश्यपः मध्यमग्रामात् कैशिकः उत्पन्नः इति उद्घोषयामास। गन्धर्वस्य प्रियं वाद्यं ‘वेति’ इति नाम्ना प्रसिद्धम्। द्वितीयः गन्धारः, तृतीयः ऋषभः स्मृतः। षष्ठः निषादः, सप्तमः पंचमः इति कीर्तितः। मेषे गन्धारः कथ्यते, क्रैञ्चः मध्यमं घोषयति। अश्वः धैवतं उच्चरति, गजः निषादम्। गन्धारः अनुनासिकः, मध्यमः उरःस्वरः। भ्रूमध्ये धैवतं ज्ञेयम्, सर्वसन्धिभ्यः निषादः उत्पद्यते। षङ् इत्यस्मात् उत्पन्नः सः षाङ्जः इति कथ्यते। वृषभसदृशः शब्दः यतः, तेन ऋषभः इति नाम्ना प्रसिद्धः। शुद्धगन्धारः गन्धं वहति अतः एव तस्य नाम गन्धारः। मध्यस्वरः नाभिस्थः, तेन तस्य मध्यत्वं प्राप्तम्। पंचस्थानेभ्यः उत्पन्नः पंचमः, तेन तस्य पंचमत्वं सिद्धम्। अन्ये अपि पंच स्वराः पंचस्थानेभ्यः उत्पन्नाः ज्ञातव्या। षाङ्जः अग्नौ गायते, ऋषभः ब्रह्मणः इति कथ्यते। पंचमः स्वरः त्वया गायितः, अतः एवमवगन्तव्यम्। आदिस्वरस्य देवता ब्रह्मा, तथा षाङ्जस्यापि, विदुषाम् अनुसारम्। गोः आनन्दः गन्धारः नाम्ना प्रसिद्धः। पंचमस्य देवता सोमः, ब्रह्मराद्रैः स्मृतः। पूर्वोत्पन्नान् स्वरान् यः संयोजयति, तेन तस्य नाम पंचमः। स्वराणां स्थितिः यतः, निषादः इति नाम्ना प्रसिद्धः। सर्वान् जयति, तस्य देवता सूर्यः। वीणायाः द्वौ प्रकारौ – दारवी तथा गात्रवीणा – संगीतपरम्परायाम्। गात्रवीणा सा, यत्र सामगाः गायन्ति। हस्तौ संयोज्य, जानुशिरः उपरि स्थापनीयौ। प्रथमं प्रणवम्, ततः व्याहृतयः शीघ्रं उच्चारितव्या। सर्वाङ्गुल्यः प्रसार्य, स्वरचक्रं व्यवस्थितव्यम्। अङ्गुल्यः पृथक् स्थापनीयाः, मूलं न स्पृशेयुः। द्वौ वा अधिकमात्रौ वृद्धाः ये, विभागं विभागज्ञः कर्तव्यम्। यत्र त्रिरेखाः दृश्यन्ते, तत्र सिद्धिः घोषयितव्या। प्रकरणस्य अन्ते, सामनृक् पाठे, तिलसमः विवरः कर्तव्यः। अत्र, विद्वान् शरीरस्य किञ्चिदपि भागं न कम्पयेत्। मेघमध्ये विद्युत् इव, मुक्ताफलमालिका इव प्रकाशते। कूर्मवत् अङ्गानि संहृत्य, मनः दृष्टिं च एकाग्रतया नियोजयेत्। नासिकाग्रे हस्तं स्थाप्य, गोकर्णसदृशं धारयेत्। हस्तेन मुखेन च शब्दः सम्यक् उच्चारितव्यः। नात्यन्तं उच्चैः, नात्यन्तं नीचैः, न गायेत्, न कम्पयेत्। मत्स्यानां मार्गः यथा न दृश्यते। यथा दध्नि घृतं, यथा काष्ठे अग्निः। स्वरान्तरे संधौ स्वरपरिवर्तनं श्लक्ष्णं भवेत्। एवं कश्यपस्य उपदेशः, स्वराणां उत्पत्तिः, नाम्नां कारणानि, वाद्यविशेषाः, गायनविधिः च, श्रद्धया, सौम्यया च वृत्त्या अनुवर्णितम्।