एवं वेदेषु सर्वत्र स्वराभ्यासः सार्वत्रिकः इति प्रतिपाद्यते। तत्र सामवेदस्य शाखा अल्पग्रन्था, परन्तु अर्थे बहुला, श्रेष्ठा च। सा शुद्धा, शुद्धिकरि, शुभा च, यथा तव प्रति उद्घोषिता। सप्तस्वराधारितं तत्र स्थाने, एकविंशति विकाराः सन्ति। तत्र शञ्ज, ऋषभ, गान्धार, मध्यम इति नामानि प्रसिद्धानि। शञ्ज, मध्यम, गान्धार इत्येतानि ग्रामाणि घोषितानि। ग्रामस्य त्रि-स्थानानि—स्वर्ग, अभ्र, गान्धार—एव विदितानि। मध्यमग्रामे विंशति, शञ्जग्रामे चतुर्दश स्वराः सन्ति। नद्री, विशाल, सुमुखी, चित्रा, चित्रवती, मुखा; आप्यायिनी, विश्वभृता, चन्द्रा, हेमा, कपर्दिनी इत्यादयः स्वराः वर्णिताः। शञ्जग्रामे उत्तममन्द्रा दृश्यते, ऋषभे अभिरूहता; मध्यमे सौवीरा हृषिका च पंचमे स्वरस्थाने। निषादे रजनी ज्ञेयम्; ऋषीणां सप्त मूर्चनाः सन्ति। पितॄणां सप्त मूर्चनाः, यक्षाणां च सप्त मूर्चनाः सन्देहः नास्ति। शञ्जग्रामः देवतानां प्रियः, ऋषभः ऋषीणां प्रियः। पंचमस्वरः देवतानां, पितॄणां, ऋषीणां च प्रियः। गीतस्य गुणाः, प्रकाराः दशधा कथिताः। काकस्वरः, मूर्धगतः, स्थानहीनः, विक्षिप्तः, तालहीनः—एते चतुर्दश दोषाः गीतस्य निर्दिष्टाः। भाग्यवन्तः माधुर्यम् इच्छन्ति, अन्ये उच्चत्वम्। गान्धारः सुवर्णवर्णः, मध्यमः मल्लीपुष्पसदृशः। निषादः सर्ववर्णानां स्वीकृतः; एते स्वरवर्णस्य लक्षणानि। ऋषभः, धैवतं—एते द्वौ क्षत्रियत्वेन गृहीतौ। शूद्रत्वं अर्धनियमेन निश्चितम्; पतितत्वे न संशयः। मध्यमस्वरे निषादः शञ्जववर्गीयः इति ज्ञेयः। ऋषभः निषादः च—एवं पंचमस्वरः तद्विधः। धैवतस्य दुर्बलत्वात् मध्यमग्रामः इति कथ्यते। यत्र धैवतं कम्पितं भवति, तत्र शङ्गयामः इति नाम। तद् साधारितः इति ज्ञेयः; पंचमः कैशिकः इति कथ्यते। मध्यमे विश्रामस्थानात् कैशिकमध्यमः इति नाम। कैशिकः मध्यमग्रामात् उत्पन्नः इति कश्यपः उक्तवान्। 'वेति' नाम वाद्यस्य, गन्धर्वस्य प्रियं। द्वितीयः गान्धारः, तृतीयः ऋषभः स्मृतः। षष्ठः निषादः, सप्तमः पंचमः स्मृतः। मेषे गान्धारः कथ्यते, क्रैञ्चे मध्यमः, अश्वे धैवतं, गजे निषादः। गान्धारः नासिकागतः, मध्यमः उरःस्थः, धैवतं ललाटात्, निषादः सर्वसन्धिभ्यः उत्पन्नः। शञ्जात् उत्पन्नत्वात् शञ्जः इति नाम। वृषभसदृशशब्दात् ऋषभः इति नाम।