अहं स आत्मा, त्वं स आत्मा, सर्वं चेदं स आत्मैव। अज्ञानात् भेदबुद्धिरुत्पद्यते। स एव, यः स्वपूर्वजन्मस्मृतिसम्पन्नः, तस्मिन्नेव जन्मनि मोक्षं प्राप्नोति। एष ज्ञानमार्गः ब्राह्मणक्षत्रियवैश्यश्रोत्रियाणां मोक्षदायकः। एतद्वै ब्रह्मविद्यायाः शुद्धं स्वरूपं, अन्यद्वक्तव्यं किमस्ति? एवं स भ्रातरं सनन्दनं प्रत्यशान्तचित्तः भाषते स्म। हरिकथाः पुनः पुनः श्रुत्वापि आत्मा न तृप्तिम् अनुभवति। महान् सिद्धिम् उपगम्य सः बहिरन्तरं च उदासीन एव स्थितः। व्यासस्य पुत्रः बाल एव कथं तादृशं ज्ञानं प्राप्तवान्? हे महाभाग! त्वं शास्त्रार्थं जानासि, तद्वद मे। हे मुनिश्रेष्ठ! येन श्रवणेन ब्रह्मतत्त्वविज्ञो भवति पुरुषः, तत् श्रोतुमिच्छामि। ऋषयः धर्मानुष्ठानमाचरन्; यः पठति, स एव अस्माकं श्रेष्ठः। तत्कर्म वद, श्रोतुम् उत्सुकः अस्मि। येन ज्ञानेन सर्ववेदवेदाङ्गेषु निपुणः भवति पुरुषः, तद्वद। ज्ञायते छन्दःशास्त्रं, षडङ्गानि च विवादस्य पण्डितैः। धर्मनिर्णयाय चत्वारः वेदाः एव निर्दिष्टाः। यः तान् अधीतवान्, स विजयी, न अन्यथा कोटिशः ग्रन्थानपि पठन्। त्वं हि अस्माकं वेदाङ्गविदां मध्ये महाप्राज्ञः, मानदः च। अहं तव संक्षेपेण तेषां सारं निश्चित्य वक्ष्यामि। वेदविदां वेदविषये यदुक्तं, तत् मम शृणु। यज्ञान्ते विशेषतः स्वरविद्या प्रयुज्यते। सामगाने त्रिविधः स्वरान्तरं विज्ञेयम्। अज्ञानात् अनुष्ठानस्य सामगानं विकृतं भवति। सा वाणी वज्रनिभा यजमानं विनाशयति, यथा इन्द्रशत्रुः स्वरदोषात् नष्टः। एतत् सोमयागेषु पठ्यते; स्यामे च अर्धस्वरः। स्पष्टतया व्यक्तुं न शक्यते; एवं पाठनियमः। ऋग्वेदे सामवेदे च आद्यः स्वरः उच्चार्यः। पार्थिवः इति स्वरः उच्चमध्यमस्वरसंयोगः। द्वितीयः ततोऽन्यः च, नीचस्वरे समाप्तः, तैत्तिरीयेषु चत्वारः स्वराः। हे मुनिवर! सामगाः नीचोच्चस्वरौ प्रयुञ्जते। एवं शतपथे अपि, एते द्वौ स्वरौ वाजसनेयिनां। एवं सर्वेषु वेदेषु स्वराभ्यासः समन्वितः। सामवेदस्य शाखा लघुपाठा, अर्थबहुला, श्रेष्ठा च। सा शुद्धा, शुद्धिकरि, शुभा च, यथा तुभ्यं प्रकाशितम्। सप्तस्वराधारितः संनिपातः, एकविंशतिः च मोडाः। षञ्ज, ऋषभ, गान्धार, मध्यम—एते नामानि। षञ्ज, मध्यम, गान्धार—एते ग्रामाः इति कथ्यन्ते। स्वर्ग, अभ्र, गान्धार—एते ग्रामस्थानानि। मध्यमग्रामे विंशतिः, षञ्जग्रामे चतुर्दश। नदी, विशाल, सुमुखी, चित्रा, चित्रवती, मुखा। आप्यायिनी, विश्वभृता, चन्द्रा, हेमा, कपर्दिनी—इति।