स एकदा, वनात् अत्यन्तं क्षुधितः, तृषार्तकण्ठः, समिद्दर्भान् कुशान् च गृहीत्वा समुपाजगाम। स तत्र स्थितं द्विजं दृष्ट्वा पप्रच्छ— "भो द्विजश्रेष्ठ! एकाकी कुतः समुपविशसि?" तदा स ब्राह्मणः प्रत्युवाच— "सुन्दरनगरे वक्तुमिच्छामि, तेनात्रैव तिष्ठामि।" अथ पुनः स आगन्ता ववन्दे— "ब्राह्मणश्रेष्ठ! त्वां विज्ञातार्थं मन्ये, तस्मात् वक्तुमर्हसि।" स पुनः पप्रच्छ— "एष राजा वाहनस्थो दृश्यते, अन्ये च तस्य पार्श्वे तिष्ठन्ति। त्वया तु वेदेन निःसङ्गेन पृथक् पृथक् उभौ निर्णीतौ। इच्छामि विज्ञातुं— अत्र कः गजः, कः नरपतिः? को वा याति, को वा युज्यते? ब्राह्मण, एष सम्बन्धः कस्य न विदितः? किमधः, किमूर्ध्वम् इति भूतविभागः कथ्यते?" तदा स ब्राह्मणः प्रीत्या प्राह— "शृणु, यत् त्वया पृष्टं, तत् कथयामि। तव बोधाय दृष्टान्तमपि दर्शितवानस्मि, ब्राह्मण। अतः त्वं स्वयमेव वद— त्वं कः, अहं कः?" तदा निदाघः सस्मितम् उक्तवान्— "भगवन्, त्वं मम गुरुः न, त्वमेव ऋभुरसि। यथा गुरवे तथा त्वां मन्ये, गुरो, त्वमागतः।" ऋभुः नाम गुरोः स्नेहात् निदाघमुपागमत्। स च परमार्थस्वरूपं अद्वैतं समग्रं यथावत् उपदिशत्। निदाघः अपि तस्योपदेशेन अद्वैतनिष्ठः अभवत्। एवं स उत्तमब्राह्मणः ब्रह्मणि देहे मोक्षं व्याख्यातवान्। राजन्, आत्मा सर्वव्यापि विज्ञानरूपः इति विद्धि। एक एव आत्मा, किंतु मोहदृष्ट्या नानात्वेन पृथग्भूतः दृश्यते। "सोऽहमस्मि, स त्वमसि, सर्वमिदम् आत्मैव," इति विज्ञानात् भेदबुद्धिः अज्ञानात् जायते। स एव जनः, पूर्वजन्मस्मरणयुक्तः, तस्मिन्नेव जन्मनि मोक्षं प्राप्तवान्। एष ब्राह्मणादिभ्यः क्षत्रियवैश्यश्रोत्रियश्रोत्रियाणां च मोक्षदः। एवं ब्रह्मविद्या शुद्धा, किं पुनः वक्तव्यम्? एवं स, तृप्तिमिव अलभमानः, भ्रातरं सनन्दनं प्रति उवाच। "पुनः पुनः हरिकथाः शृण्वन् अपि आत्मा न तुष्यति।" स महासिद्धिं प्राप्त्वा अन्तर्बहिश्च उदासीनोऽभवत्। "कथं व्यासपुत्रः बाल एव एवं ज्ञानवान् अभवत्?" इति पप्रच्छ। "भद्र! त्वं शास्त्रार्थवित्, तस्मात् तन्मे निवेदय।" "मुने! यद् श्रुत्वा ब्रह्मवित् भवति, तद् वद।" ऋषयः धर्मानुष्ठानपराः, योऽधीतवान् स एव अस्माकं श्रेष्ठः। "तत्कर्म ब्रूहि, श्रोतुमिच्छामि।" "यद्विज्ञाय सर्ववेदाङ्गेषु कुशलः भवति, तद् वद।" पण्डिताः छन्दःशास्त्रं तथा षड्विद्याङ्गानि जानन्ति। चतुर्वेदाः एव धर्मनिर्णये प्रसिद्धाः। "यस्तानधीतवान् स जयति, नान्यथा कोटिशास्त्रैः अपि।" "त्वं हि अस्माकं वेदाङ्गेषु महाप्राज्ञः, सम्मानदः च।" "अहं संक्षिप्य निश्चित्य तेषां सारं वक्ष्यामि।" "मत्तः शृणु, यद् वेदविद्भिः वेदेषु उक्तम्।" "कर्मान्ते स्वरविज्ञानं विशेषतः प्रवर्त्यते।" इति स धर्मकथां, ज्ञानोपदेशं च, श्रद्धया, सौम्यया च, भ्रात्रे निवेदयामास।