नृपः स विनयपूर्वकं तं ब्राह्मणं प्राञ्जलिरभाषत। तस्य वचः श्रुत्वा मम चेतः सन्दिग्धमिव विचेष्टते, मन इव नष्टमिव सञ्जायते। हे ब्राह्मण, त्वया परं प्रकृतितत्त्वं प्रकाशितम्। अस्मिन्शरीरेण न मया, किन्तु केनाप्यन्येनैव पालकी ध्रियते इत्युक्तम्। त्वया गुणाः क्रियन्ते इति निगदितम्, किन्तु केषां ते गुणाः—मम वा? एतद्विचार्य मम मनः परमार्थस्यान्वेषणे विक्षिप्तमिव जायते। पृच्छितुमुत्सुकः स्मि, परं परं श्रेयः विषये किञ्चिदपि संशयं पश्यामि। अतः परमसत्यस्यार्थे मम चेतः त्वां प्रति धावति। विश्णोः अंशः लोको मोहयितुमिह समागत इति त्वया निगदितम्। प्रत्यक्षानुभवमाप्य त्वया यदुक्तं तदेव। अतः, सर्वविद्याविचिक्षिप्तसागर, त्वं कथय। हे राजन्, एवं सर्वाणि श्रेयांसि परार्थानि च तेन लभ्यन्ते। सुतान् राज्यं च कामयते; तस्य तत् श्रेयः, हे राजन्। यज्ञादिकं स्वर्गफलदं यत्, तत् श्रेयः स्मृतम्। आत्मा सदा ध्याननीयो योगयुक्तैः अन्यैश्च, हे राजन्। एवं शतानि सहस्राणि विविधानि श्रेयांसि सन्ति। यदि अर्थः परमः श्रेय इति मन्यते, धर्मः परित्यज्यते। यदि परलोकस्थः परमः श्रेयः अस्ति, स अन्यस्यैव, न तव, हे नृपते। अतः चराचरेषु अस्मिन्लोके न परमं श्रेयः विद्यते। यदि राज्यप्राप्त्यादिकं अत्र परमं श्रेयः इति कथ्यते, तर्हि ऋग्यजुःसाम्ना यज्ञकर्मैव त्वया परिगण्यते। किंतु यत् कर्म मृदादिकारणेन साध्यते, तथैव नाशिनां द्रव्याणां—समिधाज्यकुशादीनां—द्वारा। विद्वांसस्तु अक्षरमेव परमं श्रेयः मन्यन्ते। तत्कर्मैव निष्कल्मषं फलं रहितं, अहं तदेव परमं श्रेयः मन्ये। आत्मनः ध्यानं, हे राजन्, परमं श्रेयः इति कथ्यते। परमात्मनः आत्मनः योगः परमं श्रेयः इति स्मृतम्। अतः, हे राजन्, एतानि सर्वाणि अनुत्तमानि, असंशयं। स एक एव सर्वव्यापी, समो, शुद्धः, निर्गुणः, प्रकृतेः परः। सतां तत्त्वज्ञानात्तु स ज्ञायते, नामजात्याद्यतिक्रान्तः। स्वशरीरे परशरीरे च सन्नपि स एवैकः। वेणुपादादीनि नामभेदात् भेदः सञ्जायते। एकत्वं च भिन्नत्वं च रूपभेदः क्रियाभ्यः बाह्याभ्यः जायते। शृणु तावत्, हे राजन्, यदृभुणा पूर्वं गीतम्। ब्रह्मणः सृष्टिकर्तुः ऋभुर्नाम पुत्रः आसीत्। प्राचीनकाले पुलस्त्यस्य पुत्रः निदाघः तस्य शिष्यः अभवत्। स तत्त्वज्ञानमाप्य अद्वैतबुद्धिं न प्राप्नोत्। देविकातटस्थे नगरे नाम नगरी आसीत्, हे महाबाहो। सा नगरी, हे भरतश्रेष्ठ, रम्योपवनैः परिवृता आसीत्।