हे राजन्, अस्मिन् अनात्मके लोके, यथोक्तं तत्त्वं विद्वांसः वर्णयन्ति। तस्य शक्त्या आच्छादितत्वात् सः क्षेत्रज्ञ इति कथ्यते। जडेषु प्राणरहितेषु तु सः सूक्ष्मः, स्थावरजनेषु तु तस्य अधिकत्वं दृश्यते। पक्षिषु तदा पशुषु च, स्वशक्त्या तानि तानि पशवः श्रेष्ठताम् आप्नुवन्ति। तेषां परतः नागाः, गन्धर्वाः, यक्षाः, अन्ये च देवाः स्थिताः। तेषु च सर्वेषु हिरण्यगर्भः अपि अस्यैव शक्त्या युक्तः प्रसिद्धः। यतः तया शक्त्या सह संयोगेन, सर्वं जगत् ध्रियते, यथा आकाशेन सर्वं धृतम् इव। अमृतरूपं ब्रह्म, यत् पण्डिताः ‘सत्’ इति वदन्ति, तदेव परमं रूपं; तस्मात् अपरं महद् हरिरूपं नास्ति। सः स्वलीलया देवानां पशूनां मानवानां च कर्माणि करोति। तस्य क्रिया अनन्ता, सर्वव्यापिनी, तस्यैव स्वभावरूपे प्रतिष्ठिता। सैव स्वस्य शुद्ध्यर्थं सर्वपापानि विनाशयति। एवं च योगिनां मनसि विष्णोः प्रतिष्ठिते, सर्वे पापाः नश्यन्ति। यत् एवं दृढं प्रतिष्ठितं, तत् शुद्धिलक्षणं विज्ञेयम्। त्रिधा अवस्थाभ्यः परं ध्यानं, योगिनां मोक्षहेतवे, राजन्, निर्दिष्टम्। सर्वे क्रियामूलानि, देवाद्याः, अशुद्धानि एव। यत् तत्र प्रतिष्ठितं, तदेव धारणा इति ज्ञेयम्। शृणु, मनसः अधारेण विना धारणा न जायते। तस्मात् मनसा तं विष्णुं सुशोभनगण्डं, विस्तीर्णं दीप्तललाटं च चिन्तयेत्। शङ्खकण्ठं, विशालवक्षसम्, श्रीवत्साङ्कितं च चिन्तयेत्। अष्टबाहुं दीर्घबाहुं, अथवा चतुर्बाहुं विष्णुं ध्यात्वा, सः शुद्धपीताम्बरधरं साक्षात् उपस्थितं मनसा चिन्तयेत्। प्रभायुक्तकङ्कणैः भूषितं, शार्ङ्गधनुष्कं, शङ्खगदाखड्गधारिणं च पश्येत्। यावत् धारणा तत्र दृढा, तावत् सा स्थितिरस्ति। या मनसः नापसर्पति, तदा सा सिद्धा इति विज्ञेयम्। तदा भगवतः शान्तं रूपं, यज्ञोपवीतं च वक्षसि, मनसा चिन्तयेत्। सः किरीटाङ्गदहारादिभूषणरहितः स्मरणीयः। ततः प्राणं प्रत्येकाङ्गे स्थापयितुम् अभिमुखः स्यात्। राजन्, एषा ध्यानक्रिया षडङ्गैः साध्यते। या मनसा साधिता ध्यानक्रिया, सा समाधिः इति कथ्यते। एवं, सर्वसंस्कारक्षये आत्मा प्राप्यः। मोक्षकार्यम् सम्पाद्य, कृतकृत्यः संन्यस्यति। एकत्वं जायते, भेदः अपि; किन्तु तस्मिन् भेदः अज्ञानात् भवति। आत्मनः ब्रह्मणः च अभेदं को न नु अङ्गीकुर्यात्? किं तव कर्तव्यं शेषं अस्ति, संक्षेपे वा विस्तारतः? तव उपदेशेन मम मनःकल्मषः सर्वथा विनष्टः। वेदवितः अपि नराधिपं वक्तुं न शक्नुवन्ति। परं तत्त्वं अनुभाव्यं, न तु वाचो गम्यं। स योगः, यो मोक्षप्रदः, केशिद्वज, तव उक्तः, नित्यः च। ततः राजा केशिध्वजः ब्रह्मपुर्यां जगाम।