सः अपि ज्ञानं आश्रित्य नानाविधानि यज्ञान् अकरोत्। कदाचित् तु यज्ञे प्रवृत्ते, योगविदां श्रेष्ठ, तस्मिन्नेव काले राजा शृणोति यज्ञपशुः गौः व्याघ्रेण हता इति। तत्र उपस्थिताः ऊचुः—"वयं न जानिमः; कः एतत् अकुरुत् इति कश्चित् पृच्छतु।" ततोऽन्ये ऊचुः—"हे राजन्, शौनकं पृच्छ; सः वेदवित्। न कशेरुः, न अहं, न अन्यः कश्चन इह लोके एतत् वेत्ति।" ततः सः राजा तस्मै उवाच—"मुनिवर, अहं अद्य शत्रुं पृच्छितुम् गच्छामि। यदि शत्रुः पृच्छ्यते, प्रायश्चित्तं निश्चित्य वक्ष्यति।" इति निर्णीय, राजा कृष्णाजिनं परिधाय रथमारुह्य ययौ। तस्य आगमनं दृष्ट्वा, आत्मशत्रुः खाण्डिक्यः अवदत्—"कृष्णाजिनेन कवचेन युक्तः त्वं अस्मान् हन्तुम् इच्छसि। मूढ, वद—पृष्ठवन्तः पशवः यत्र, कृष्णाजिनं किम् तेषां नास्ति? त्वां हनिष्यामि, जीवमानं न मोक्ष्ये।" राजा अवदत्—"खाण्डिक्य, त्वां प्रश्नाय आगतः अस्मि।" ततः सः मन्त्रिभिः पुरोहितेन च सह रहसि निविवेश। मन्त्रिणः ऊचुः—"अयं शत्रुः तव वशे स्थितः, हन्तव्यः एव।" खाण्डिक्यः सर्वान् अपि उवाच—"मम विषये न संशयः। यदि सः परत्र विजयं प्राप्नोति, समग्रं पृथिवी मम भविष्यति। परत्र विजयः अनन्तः, पृथिव्यां तु अल्पकालिकः।" एवमुक्त्वा खाण्डिक्यः शत्रुं जनकं उपसृत्य तेन सह संवादम् अकुर्वत्। ततः तस्मै मुनये यथावत् यज्ञगव्या हननस्य वृत्तान्तं न्यवेदयत्। सर्वं यथान्यायं केशिध्वजाय अपि व्याख्यातवान्। सः तत्त्वं विज्ञाय, तेन महात्मना अनुमतः। सः यथाक्रमं यज्ञं सम्पाद्य, समाप्तकाले स्नानं कृत्वा, सर्वान् ऋत्विजः मानितवान्, सभ्यान् अपि समादृतवान्। यथाहं इदानीं मर्त्यलोकस्य वृत्तान्तं आख्यातवान्, तथैव सः राजा चिन्तयन् प्रस्थित्यै उद्ययौ। ततः सः राजा रथमारुह्य अग्रे जगाम। खाण्डिक्यः पुनः तस्य आगमनं शस्त्रपाणिं दृष्ट्वा, सः उवाच—"खाण्डिक्य, न अहं त्वां हिंसयितुम् आगतः अस्मि; न क्रुध्य। यज्ञः मया सम्यक् समापितः, तव उपदेशेन एव।" इति श्रुत्वा, सः पुनः मन्त्रिभिः सह मन्त्रयामास। मन्त्रिणः ऊचुः—"सर्वं गजं, अवशिष्टं विना, तस्मात् याचस्व।" महाबलः खाण्डिक्यः हसित्वा तान् उवाच—"एषः उपायः भवतां हिताय एव।" एवं उक्त्वा, सः केशिध्वजं राजानम् उपसृत्य, तस्य प्रत्युत्तरं श्रुत्वा—"एवं भवतु"—इति, खाण्डिक्यः उवाच—"यदि त्वं मे गुरुदक्षिणां दास्यसि, किमर्थं मम राज्यं विघ्नरहितं न याचः?" केशिध्वज, पश्य मां किमर्थं तत्ते न याचितम्।