सूत उवाच— भगवन्, मुनिश्रेष्ठ, सगरस्य चरितं मे कथयस्वेति त्वया पृष्टः। स सगरः ब्राह्मणश्रेष्ठ, विष्णोः परमं श्रेयःस्थानं प्राप्य, धर्मनिष्ठया सम्यग् भूमिमखिलां भुक्त्वा, सर्वान् स्वधर्मस्थानेषु स्थापयामास। स पृथिव्यां गोभिः, भूम्या, सुवर्णेन, वासोभिः च च पृथिवीदेवान् तर्पयामास। परपीडां निवर्त्य स्वं जीवनं स सफलममेनि। तस्य राज्ये दिव्याभरणभूषिताः प्रजाः सुखिनः आसन्। अकृष्टा भूमिः फलपुष्पैः समृद्धा अभवत्। अधर्मनाशेन धर्मेण रक्षिताः प्रजाः आसन्। तत्र महदहङ्कारः उत्पन्नः, स्पर्धया च, हानिकारकः सन्। स चिन्तयामास—"कोऽन्यः मम सदृशः पूज्यः, यः महायज्ञकर्त्ता?" स वेदवेदाङ्गतत्त्वज्ञः, नीतिशास्त्रकुशलश्च। अतीव गर्विणि पुरुषे परेषां स्पर्धा जायते। एतेषां चत्वाराणां यदा कश्चिद् एकोऽपि दृश्यते, तदा स नाशाय प्रवर्तते; सर्वेषां सन्निधौ तु, हानिः निश्चिता। कलहः स्वदेहं नाशयति, सर्वसमृद्धिं च विनाशयति। इदं त्वं विद्धि, धर्मज्ञ, यथा तृणेषु वह्निः वातेन संयुक्तः। कटुवचनप्रयोगः निहितः न किञ्चिद् सुखं ददाति, निहितेषु लोके परत्र च। प्रियतमा अपि, पुत्राः बान्धवाः वा, शत्रवः भवन्ति। स्वधनविनाशहेतुः स एव कुल्हारः इव, अत्र न संशयः। सर्वेषां कल्याणमवलोक्य, दुष्टचित्तः जनः स्पर्धया पीड्यते। हानिमिच्छन्, पुरुषः निरन्तरं स्पर्धया वर्तते, द्विजोत्तम। तदा हैहयाः, तालजङ्घाः, अन्ये च, तस्य शक्तिशाली शत्रवः अभवन्। यः कस्यचित् विमुखः भवति, तस्य श्रीः क्षीयते। हे नारद, यावत् लक्ष्मीपतिः करुणया पश्यति, तावत् माधवेन दृष्टाः जनाः प्रशंसनीयाः भवन्ति, ब्राह्मणश्रेष्ठ। अत्र न संशयः, विशेषतः प्राणिनां वैरभावे। तस्य सर्वमङ्गलानि, मुनिश्रेष्ठ, नश्यन्ति। धनं, धान्यं, भूमिः च तस्मात् पश्चात् नश्यन्ति। आपदः नूनं जायन्ते; अतः अहङ्कारं त्यक्तव्यम्। तस्य राज्ञः मनः स्पर्धया विमुक्तं, अन्यैः सह, हैहयैः, तालजङ्घैः, अन्यैः शत्रुभिः पराजितम्। तत्र स महाह्रदं दृष्ट्वा, परमानन्दं प्राप। सर्वे पक्षिणः रोगपीडिताः सन्तः, स्वं गूढं चक्रुः—एषा महान् विस्मयः। पक्षिणः शीघ्रं प्रविश्य, "अत्र वसामः" इत्युक्त्वा, मधुरं जलं पीत्वा, वृक्षमूले शरणं प्राप्नुवन्। तदा जनाः दोषान् गणयित्वा, "हन्त हन्त" इति वदन्तः निर्गताः। सर्वसमृद्धिसम्पन्नः अपि, दोषैः जनैः निन्द्यते। ते सर्वे तापवियोगवत् परमानन्दं प्रापुर्। स कर्म च कीर्तिं च लोके विनाश्य, द्विजोत्तम, स्वर्गं प्राप।