सर्वं विचिन्त्य, तत्त्वमवगत्य, परमसन्तुष्टः स राजा शोकविवर्जितः स्वच्छन्दं वर्तते स्म। स एवमुक्तवान्—“न हि किञ्चिदत्र मां सन्तापयति”—इति कथ्यते। स राजा मिथिलाधिपतिरिव कपिलं समागत्य क्लेशाननुभूयापि अक्लिष्टचित्तः मुक्तोऽभवत्। पुनः स धर्मात्मा स्नेहेन संनन्दनं पप्रच्छ। “ब्रूहि मे तद्, भगवन्, शरणं प्राप्ताय, दयानिधे। जन्मजरादिदुःखानां गर्भादिषु प्रवर्तमानानां किं प्राशस्तं औषधं?” इति स पृष्टवान्। तदा मुनिरुवाच—“एकमेव परं साधनं भगवत्प्राप्तिरिति सदा श्रूयते। हे महर्षे, भगवत्प्राप्त्युपायज्ञानं कर्म चोक्तम्। तत्र ब्रह्मविवेकसमुत्थं परमं ज्ञानं शब्दब्रह्मपरम्परारूपं भवति। तदिदानीं मम वचः शृणु, स्पष्टं प्रवक्ष्यामि। यो हि शब्दब्रह्मणि विशारदः, स परमं ब्रह्म प्राप्नोति। परमं चैतदक्षरप्राप्तिः ऋगादिवेदमय्यपि उच्यते। तदनिर्वचनीयम्, अरूपं, तथापि हस्तपादिसम्पन्नमिव। यत्सर्वत्र व्याप्नोति, सर्वैश्च व्याप्यते—तदेव मुनयः पश्यन्ति। यद् विष्णोः परमं सूक्ष्मं धाम वेदवाक्यैः कीर्त्यते। भगवदिति शब्दोऽक्षरस्वरूपस्य तस्यैव निरूपणम्। येन ज्ञानं ज्ञायते, तत्परमं ज्ञानं त्रैवेदिकात् पृथक्कृतम्। पूजायां भगवदिति शब्दः लाक्षणिक्यर्थेन प्रयुज्यते। भगवदिति शब्दः सर्वकारणकारणं बोधयति; तत्र ‘ग’ शब्दः पिता सृष्टिकर्ता च शास्त्रेषु निर्दिष्टः। ‘भग’ शब्दः षड्गुणैः ज्ञानवैराग्यादिभिः परिपूर्णतां सूचयति। ‘व’ शब्दस्यार्थोऽक्षरत्वं सर्वेषां भूतानां मध्ये। वासुदेवस्य, यः परब्रह्मस्वरूपः, अन्यो नास्ति। अयं शब्दः यथार्थ एव, केवलं केषुचित् स्थलेषु रूढ्यर्थेन प्रयुज्यते। यः ज्ञानमज्ञानं च वेत्ति, स एव भगवान् इति सम्यगुच्यते। भगवद्भिः निर्दिष्टाः सर्वदोषरहिताः सन्ति। सर्वभूतेषु वासं कुर्वन्, स एव वासुदेव इति स्मृतः। अनन्तस्य वासुदेवस्य नाम्नां यथार्थव्याख्या एषा। स एव जगतां स्रष्टा नियन्ता च, अतः वासुदेवः प्रभुः। स सर्वावरणातीतः, सर्वात्मा, तेन लोकान्तरं व्याप्यते। स यथेष्टं महद्रूपं धारयन्, सर्वलोकहितं साधयति। स परेषां परमः, यत्र दुःखादिकं नास्ति, स उच्चनीचयोः ईश्वरः। स सर्वेश्वरः, सर्वसृष्टिज्ञः, सर्वशक्तिसम्पन्नः, परमेश्वरः इति कथ्यते। यद् ब्रह्म भगवत्प्राप्तिप्रयोजनं, तत् त्वया ज्ञातम्। आत्माध्ययनयोगाभ्यां परमात्मा प्रकाशते। यो ब्रह्मभूतः स देहचक्षुषा न दृश्यते। ज्ञात्वा तं परमेश्वरं सर्वाधारं पश्येयमिति। अहं ते वक्ष्यामि, यथा पूर्वं जनकाय योगं न्यवेदयम्। कथं तयोः योगसम्बद्धयोः संवादः अभवत्, तद्वदामि। कृतध्वजः तस्य भ्राता, स्वात्मन्येव नित्ययुक्तः राजा आसीत्। तस्य पुत्रः अल्पधनः खण्डिक्यवंशजः जनकः, ब्राह्मणपुरोहितामात्यैः परिवृतः आसीत्।